 |
|

10-09-2008, 04:54 PM
|
 |
Thượng Thiên Hạ Äịa Duy Ngã Äá»™c Tôn
|
|
Tham gia: May 2008
Äến từ: Việt Nam
Bà i gởi: 3,304
Thá»i gian online: 3 tuần 5 ngà y 16 giá»
Thanks: 932
Thanked 2,152 Times in 223 Posts
|
|
Hồi thứ bốn lăm
Dà y hữu nghị thay anh chịu tội lỗi,
Bà n địa lý vỠquán táng song thân.
Dư Hữu Äạt đưa bức thư nhà cho Äá»— Thiếu Khanh xem. Äại khái bức thư viết: “Ở nhà vừa xảy ra má»™t việc, em Ä‘ang lo liệu. Anh nhất thiết nhá»› có vá». Nghe tin anh ở đấy vá»›i chú. Thiếu Khanh, em rất yên tâm. Anh cứ ở đấy và đừng có báºn tâm gì hết. Khi nà o thu xếp công việc xong, em sẽ đến đón anh vá»â€.
Dư Hữu Äạt há»i:
- Có việc gì xảy ra? Äá»— nói:
- Nếu em anh không muốn nói ra thì anh cũng không có cách gì biết được. Anh cứ ở đây rồi sẽ biết.
Dư Hữu Äạt viết thư cho em: “Có việc gì thế? Em viết tất cả cho anh biết thì anh má»›i yên tâm được. Em không nói chỉ cà ng là m anh thêm lo lắng mà thôiâ€.
Ngưá»i bán vịt mang bức thư vá» cho Dư Hữu Trá»ng. Lúc đó Hữu Trá»ng Ä‘ang nói chuyện vá»›i má»™t tên sai nhân ở nha môn phái đến. Hữu Trá»ng cầm bức thư và bảo ngưá»i bán vịt vá». Hữu Trá»ng nói vá»›i tên sai nhân:
- Tá» công văn nà y là để bắt tên phạm tá»™i Dư Hữu Trá»ng. Nhưng tôi không bao giỠở Vô Vi cả. Như váºy tôi đến nha môn để là m gì?
- Ai biết ông đến hay không? Tất cả công việc cá»§a bá»n sai nhân chúng tôi là cứ chiếu theo công văn mà bắt ngưá»i. Trong nha môn chúng tôi, khi bắt bá»n ăn cắp thì Ä‘á»i nà o chúng lại thú nháºn, ngay lúc bị kìm kẹp gần chết chúng cÅ©ng chẳng nói thá»±c bao giá»!
Hữu Trá»ng đà nh phải lên nha môn vá»›i hắn. Y đến công đưá»ng gặp tri huyện, quỳ và bẩm:
- Con không bao giỠđến Vô Vi. Con không biết gì vỠviệc nà y hết.
- Ta không biết anh có ở đấy hay không! Nhưng ta có má»™t tá» công văn ở châu Vô Vi gá»i đến. Anh nói không bao giỠở châu Vô Vi hết thì hãy nhìn đây.
Tri huyện lấy má»™t công văn có dấu son Ä‘á», bảo sai nhân đưa cho Hữu Trá»ng. Hữu Trá»ng Ä‘á»c: “Vá» việc quan tri châu ở châu Vô Vi ăn hối lá»™. Dá»± cống sinh ngưá»i NgÅ© Hà đã nháºn cá»§a hối lá»™...â€.
Hữu Trá»ng nói:
- Việc nà y thì ngà i thấy rất rõ: Tá» công văn nà y nói “cống sinh Hữu Trá»ngâ€. Nhưng con là tú tà i, Ãt nhất cÅ©ng phải mưá»i năm nữa má»i là cống sinh.
Hữu Trá»ng nói xong trả tá» công văn và định quay Ä‘i ra. Tri huyện nói:
- Ông Dư! Äợi má»™t lát đã! Tôi hiểu lá»i cá»§a ông! Cái đó có thể rõ ngay.
Và quay há»i ngưá»i thÆ¡ lại:
- Trong huyện có ai là cống sinh Dư Hữu Trá»ng không?
- Gia đình ông Dư có má»™t ngưá»i đỗ cống sinh nhưng không phải tên là Hữu Trá»ng.
Hữu Trá»ng nói:
- Như thế tháºt là tá» công văn nà y nói vu vÆ¡ không và o đâu! Hữu Trá»ng lại đứng dáºy định Ä‘i ra. Tri huyện nói:
- Ông Dư! Ông vá» nhà viết má»™t tá» trình nói rõ mình vô tôi. Sau đó tôi sẽ trả lá»i há»™ ông.
Hữu Trá»ng vâng dạ Ä‘i ra. Y cùng vá»›i tên sai nhân ra khá»i nha môn và o má»™t tiệm trà để uống trà . Hữu Trá»ng đứng dáºy định Ä‘i thì sai nhân nói:
- Ông Ä‘i đâu thế? Tôi theo ông từ nhà đến nha môn suốt cả buổi sáng mà chưa há» có cÆ¡m nước gì cả. Mặc dầu đấy là việc cá»§a triá»u đình, nhưng ông cÅ©ng phải nể tôi thế nà o chứ? Tôi giá» hÆ¡i sức đâu Ä‘i mãi vá»›i ông được nữa.
- Quan huyện bảo tôi vỠnhà viết một tỠtrần tình.
- Ở công đưá»ng, ông vừa nói rằng ông là tú tà i. Nhưng tú tà i thì suốt năm viết đơn há»™ ngưá»i khác, còn vỠđơn cá»§a mình lại phải nhá» ngưá»i khác viết há»™. Bên kia đưá»ng sau tiệm trà là chá»— cho các ông tú tà i viết đơn. Ông và o đấy mà nhá» ngưá»i ta viết.
Hữu Trá»ng và tên sai nhân và o má»™t cái nhà sau tiệm trà . Tên sai nhân nói vá»›i má»™t ngưá»i ngồi đấy:
- Ông Dư muốn viết má»™t cái đơn, anh viết giúp, ông Dư sẽ viết bản nháp và anh chép lại. Nếu ông ta mà không trả tiá»n cho anh thì tháºt lại nguy cho tôi. Tôi còn phải đến hà ng cÆ¡m tìm cái thằng bị nhốt hôm qua, rồi tôi sẽ trở lại đây.
Hữu Trá»ng vái chà o ngưá»i viết há»™.
Ngưá»i kia ngồi cái ghế ở bên bà n, đầu đội mÅ© rách, mặc áo cánh rách, Ä‘i đôi già y long cả đế. Hữu Trá»ng nháºn ra lÃ ÄÆ°á»ng Tam Äà m, má»™t ngưá»i bạn ở trong huyện, vốn là má»™t ngưá»i gây kiện tụng, lừa đảo. ÄÆ°á»ng Tam Äà m thấy Hữu Trá»ng liá»n nói:
- Ông Dư! Má»i ông ngồi!
- Ông ÄÆ°á»ng! Ông đến đây sá»›m thế?
- Nà o có sá»›m gì đâu! Sáng sá»›m tinh mÆ¡, tôi ăn miến ở nhà ông Phương thứ sáu. Sau khi tiá»…n ông ta ra khá»i thà nh tôi má»›i đến đây. Việc ấy tôi biết cả rồi.
Y kéo Hữu Trá»ng ra má»™t phÃa và nói thầm:
- Nà y ông hai! Việc nà y tuy không phải là án quan trên đưa xuống, nhưng cÅ©ng gần như là án quan trên đưa xuống. Ai lại không biết ông anh cá»§a ông hiện nay Ä‘ang ở Nam Kinh sao? Nhưng trong những việc như thế nà y, Ä‘iá»u quan trá»ng nhất vẫn là việc xét xá» cá»§a quan huyện ở đây.
Mà quan huyện ở đây thì há» Bà nh nói gì là quan là m nấy. Như váºy, ông nên mau mau đến gặp ông Bà nh thứ ba để bà n bạc. Tất cả gia đình há» Bà nh Ä‘á»u dữ tợn như sói như cá»p cả. Chỉ có ông Bà nh thứ ba là ngưá»i tốt mà thôi. Nếu nhỠông ta giúp đỡ trong lúc nguy cấp thì có lẽ ông ta cÅ©ng chẳng nghÄ© gì đến việc trước đây anh không Ä‘i lại vá»›i ông ta. Ông ta là ngưá»i nhân đức độ lượng, anh không sợ gì hết. Nếu như anh muốn, tôi sẽ cùng Ä‘i vá»›i anh. Thá»±c ra hằng ngà y phải năng lui tá»›i vá»›i những ngưá»i thân sÄ© như thế. Tất cả chỉ vì ông anh cá»§a anh quá kiêu ngạo. Bây giá», gặp phải việc nà y, anh biết nhá» vả và o ai.
- Cám Æ¡n anh có lòng săn sóc đến tôi. Nhưng vừa rồi quan huyện bảo tôi viết tá» trình để cho ngà i trả lá»i há»™. Còn việc kia xin cho tôi suy nghÄ© sau.
- Cũng được! Tôi xem anh viết như thế nà o.
Dư viết ngay tá» trình và ná»™p cho tri huyện, tri huyện bảo thư biện căn cứ và o đó viết công văn trả lá»i cho châu Vô Vi. Và cố nhiên thư biện không quên đòi tiá»n giấy bút. Ná»a tháng sau, má»™t công văn khác lại đến. Lần nà y viết rõ rà ng hÆ¡n: “Phạm nhân Dư Hữu Trá»ng là cống sinh ở NgÅ© Hà , ngưá»i tầm thước, mặt trắng và lún phún râu trạc độ năm mươi tuổi. Ngà y mồng tám tháng tư, hắn đến châu Vô Vi gặp Phong Ảnh trong miếu Thà nh Hoà ng để dáºp tắt má»™t vụ án mạng. Ngà y mưá»i má»™t, hắn đến nha môn Vô Vi để xin xá», ngà y mưá»i sáu sau khi thẩm cung ở châu, Phong Ảnh sá»a soạn má»™t bữa tiệc đưa đến miếu
Thà nh Hoà ng, Phong Ảnh đưa ra bốn trăm lạng chia cho ba ngưá»i. Dư Hữu Trá»ng lấy má»™t trăm ba mươi ba lạng vá» phần mình. Ngà y hai mươi hắn rá»i khá»i nha môn Ä‘i NgÅ© Hà theo đưá»ng qua Nam Kinh. Chúng tôi có những chứng cá»› rõ rà ng vá» việc hắn đã nháºn số tiá»n hối lá»™. Tại sao lại nói không có ngưá»i như thế? Äây là má»™t vụ án mạng và luáºt pháp bị vi phạm. Phiá»n quà huyện tra xét việc nà y và giải ngay phạm nhân đến châu chúng tôi để có thể xét xá» cho ra manh mối. Việc gấpâ€.
Tri huyện lại bảo sai nhân đến tìm Hữu Trá»ng. Hữu Trá»ng nói:
- Việc nà y rõ rà ng lắm rồi. Äể tôi viết má»™t cái đơn khác, xin quan xét giúp cho.
Sau đó, Hữu Trá»ng vá» nhà viết má»™t cái đơn khác. Ngưá»i em vợ là Triệu Lâm Thư nói:
- Anh không nên là m thế. Rõ rà ng là ông anh cá»§a anh can và o việc ấy! Ngà y nay công văn vá» tá»›i tấp. Anh còn chuốc lấy tá»™i và o thân là m gì? Anh nên trình bà y sá»± thá»±c Ä‘i, và nói toạc ra rằng ngưá»i anh cá»§a anh hiện nay ở Nam Kinh, để há» viết công văn đến đó bắt. Như thế là anh vô sá»± “Con nÃt không khóc thì bao giá» mẹ cho búâ€. Rước quan tà i ngưá»i ta vá» khóc lóc để là m gì?
- Việc cá»§a anh em tôi, tôi sẽ có cách, cáºu không phải lo.
- Nếu không phải tôi thì ai nói thế là m gì! Anh xem, tÃnh khà ông anh cá»§a anh tháºt là ngang ngược, cứ sinh sá»± vá»›i ngưá»i ta. Ông Phương thứ ba ở hiệu “Nhân xương†và ông Phương thứ sáu ở hiệu “Nhân đại†là hai hương thân khét tiếng ở NgÅ© Hà . Há» chÆ¡i vá»›i quan huyện Vương thân nhau như ruá»™t thịt. Thế mà ông anh cá»§a anh lại gây chuyện vá»›i há». Cách đây má»™t hai ngà y, con ông Phương thứ hai kết hôn vá»›i con gái ông Bà nh thứ năm. Ông Bà nh thứ năm lại vừa đỗ tiến sÄ©. Tôi nghe nói ông huyện Vương là m mối và đám cưới định và o ngà y mồng ba tháng sau. Trong đám cưới thế nà o ngưá»i ta cÅ©ng bà n chuyện nà y. Ông Bà nh thứ năm không cần nói nhiá»u vá» những táºt xấu cá»§a ông anh anh. Ông chỉ cần nói bóng má»™t câu là quan huyện hiểu. Lúc ấy quan huyện nổi giáºn cho là anh đã giấu ông ta thế là anh đủ chết. Anh phải nghe tôi má»›i được.
- Tôi hãy viết tá» trình má»™t lần nữa, nếu quan thúc bách riết lắm, tôi sẽ nói tháºt cÅ©ng chưa muá»™n.
- Anh có thể nhỠông Bà nh thứ năm giúp cho.
- Cái đó hãy khoan!
Triệu Lâm Thư thấy Hữu Trá»ng không nghe mình, liá»n bá» Ä‘i. Hữu Trá»ng viết má»™t tá» trình khác đưa lên huyện. Quan huyện căn cứ theo tá» trình, viết công văn trả lá»i như sau: “Tá» công văn cá»§a quà châu bảo phải bắt phạm nhân Dư Hữu Trá»ng, cống sinh ở NgÅ© Hà , dáng ngưá»i tấm thước, có râu lún phún, năm mươi tuổi, da mặt trắng, mồng tám tháng tư hắn ở Vô Vi, gặp Phong Ảnh trong miếu Thà nh Hoà ng bà n việc dìm vụ án mạng. Ngà y mưá»i má»™t, hắn đến nha môn châu Vô Vi để xin xá». Sau khi vụ án đã xét xong, ngà y mưá»i sáu Phong Ảnh có là m má»™t bữa tiệc đưa đến miếu Thà nh Hoà ng. Phong Ảnh đưa ra bốn trăm lạng bạc chia Ä‘á»u cho ba ngưá»i. Hữu Trá»ng được má»™t trăm ba mươi ba lạng. Ngà y hai mươi tám, hắn rá»i khá»i Vô Vi vá» NgÅ© Hà theo đưá»ng qua Nam Kinh. Có những chứng cá»› rõ rà ng vá» việc hắn nháºn số tiá»n hối lá»™. Sao lại nói là không có con ngưá»i nà o như thế? Äay là vụ án mạng và luáºt pháp bị vi phạm... Khi chúng tôi nháºn được công văn thì láºp tức cho ngưá»i bắt Hữu Trá»ng. Theo trong lá»i khai: Hữu Trá»ng dáng ngưá»i tầm thước, mặt rá»—, râu lún phún, bốn mươi tư tuổi là má»™t lẫm sinh chưa phải là cống sinh. Ngà y mồng tám tháng tư; quan chá»§ khảo đến Phụng Dương, mồng chÃn quan hà nh hương, mồng mưá»i treo bảng, mưá»i má»™t thà sinh tám huyện Ä‘á»u thi. Dư Hữu Trá»ng cÅ©ng Ä‘i thi. Ngà y mưá»i lăm, công bố kết quả. Hữu Trá»ng đỗ. Ngà y mưá»i sáu Hữu Trá»ng thi Phúc ThÃ, đỗ thứ hai trong hà ng thứ nhất. Ngà y hai mươi tư, Hữu Trá»ng tiá»…n quan chấm thi lên đưá»ng rồi trở vá» nhà . Như váºy là m thế nà o má»™t ngưá»i đồng thá»i thi ở Phụng Dương, đồng thá»i lấy tiá»n hối lá»™ ở Vô Vi? Huyện tôi sau khi há»i, có Ä‘em sổ sách nhà trưá»ng ra xem thì quả là y có thi ở Phụng Dương, vì váºy không thể nà o đến Vô Vi lấy tiá»n hối lá»™ cho nên không thể bắt y được. Chúng tôi nghÄ© rằng có tên vô lại nà o mạo danh Dư Hữu Trá»ng báo vá»›i ngà i như váºy để trốn tránh tá»™i cá»§a mìnhâ€.
Sau khi tá» công văn gá»i Ä‘i, không thấy há»i han gì nữa. Hữu Trá»ng như ngưá»i cất được gánh nặng, viết thư cho anh vá» nhà . Hữu Äạt vá» nhà há»i tỉ mỉ xem công việc như thế nà o, nói:
- Tất cả tháºt là đá»u nhỠở em hết. Và nói:
- Em tiêu ở nha môn mất bao nhiêu tiá»n?
- Việc đó anh há»i là m gì? Nay anh có tiá»n Ä‘em vỠđây, chúng ta lo việc chôn cất cho cha mẹ.
Và i ngà y sau, hai ngưá»i bà n vá»›i nhau đến nhà thầy phong thá»§y là Trương Vân Phong. Vừa lúc ấy có má»™t ngưá»i bà con má»i hai ngưá»i đến nhà uống rượu. Sau khi đến thăm Trương Vân Phong, hai ngưá»i đến nhà ngưá»i bà con. Ở đấy không có ngưá»i khách nà o, ngoà i hai ngưá»i anh há» là Dư Phu và Dư Ân. Thấy Hữu Äạt và Hữu Trá»ng đến, hai ngưá»i ra chà o. Má»i ngưá»i ngồi nói chuyện. Dư Phu nói:
- Hôm nay quan huyện Vương uống rượu ở nhà ông Bà nh thứ hai. Ngưá»i chú nói:
- Quan huyện Vương chưa đến đâu, quan vừa sai thầy bói cầm danh thiếp đến đây.
Dư Ân nói:
- Ông Bà nh thứ tư lần nà y là m chá»§ khảo. Hôm trước tôi nghe nói khi ông ta ở triá»u ra Ä‘i, ông có má»™t câu gì sai nên bị nhà vua tát má»™t cái.
Hữu Äạt cưá»i, nói:
- Không biết ông ấy có nói gì sai không? Nhưng nếu ông ta có nói sai thì nhà vua ở xa là m sao mà tát được?
Dư Ân đỠmặt nói:
- Không phải thế! Nay ông ta là m quan to, là m hà n lâm viện đại há»c sÄ©. ngà y nà o ông ta cÅ©ng ở trong ná»™i các bà n bạc. Nếu ông ta có nói cái gì sai thì chắc là bị nhà vua đánh. Không có lẽ nhà vua lại sợ ông ta?
Ngưá»i chá»§ nói:
- Anh Hữu Äạt, trước đây ở Nam Kinh, anh có nghe quan phá»§ Ứng Thiên đổi vá» kinh không?
Dư Ân chưa trả lá»i, thì Dư Phu đã nói:
- Việc nà y cÅ©ng do ông Bà nh thứ tư đấy. Má»™t hôm nhà vua há»i ông ta có nên thay ngưá»i khác là m tri phá»§ Ứng Thiên không? Ông Bà nh muốn tiến cá» ngưá»i bạn há»c cá»§a mình là Thang Tấu liá»n tâu vá»›i vua xin đổi. Ông lại muốn tránh tiếng nên viết má»™t bức thư dặn quan Phá»§ Doãn lên kinh bệ kiến. Vì váºy cho nên quan Phá»§ Doãn phải lên kinh.
Hữu Trá»ng nói:
- Viện hà n lâm không lo việc thuyên chuyển quan lại. Chưa chắc việc nà y đã đúng!
Dư Ân nói:
- Äó là chÃnh miệng quan huyện Vương hôm trước nói ở bữa tiệc trong hiệu Nhân Äại, không đúng sao được?
Äang nói chuyện thì tiệc rượu bưng lên. Có chÃn đĩa: thịt xà o rau, cá chiên, gà nấu miến, trứng, tôm xà o hà nh, má»™t đĩa hạt dưa, má»™t đĩa sâm, má»™t đĩa lá»±u, má»™t đĩa Ä‘áºu phụ khô. Lại có má»™t vò rượu nóng Ä‘áºy kÃn mÃt. Há» uống rượu má»™t lát, ngưá»i chá»§ và o phòng lấy ra má»™t cái bao bằng vải Ä‘á», ngoà i buá»™c sợi dây Ä‘á», có mấy cục đất. Y há»i Dư Phu và Dư Ân:
- Hôm nay tôi má»i hai ông đến muốn nhá» hai ông xem há»™ cái đất nà y ở trên núi có thể dùng được không?
Hữu Trá»ng há»i:
- Äất nà y lấy lúc nà o?
- Lấy hôm kia.
Dư Phu muốn mở túi ra xem hòn đất thế nà o. Dư Ân tranh lấy và nói:
- Äể tôi xem đã.
Y giáºt lấy móc hòn đất ra đặt trước mặt, hết nghiêng đầu vá» bên phải, lại ngả đầu vá» bên trái để nhìn, cuối cùng bẻ hòn đất ra, bá» và o miệng nhai lấy nhai để. Nhai má»™t hồi, Dư Ân đưa hòn đất cho Dư Phu và nói:
- Anh Bốn, anh xem đất nà y như thế nà o?
Dư Phu cầm hòn đất để dưới đèn hết quay bên ná» lại quay bên kia rồi bá» má»™t miếng và o miệng nhai chầm cháºm, mắt nhắm tÃt, miệng ngáºm lại. Nhai má»™t hồi lâu má»›i mở mắt ra và hÃt cục đất má»™t lát rồi nói:
- Äất nà y không ra gì thá»±c! Ngưá»i chá»§ hoảng hốt:
- Có thể chôn cất được không? Dư Ân nói:
- Äất nà y không thể chôn cất được. Nếu chôn và o đấy thì gia đình nghèo đói ngay láºp tức.
Dư Hữu Äạt nói:
- Tôi xa nhà đã mưá»i mấy năm, không ngá» ngà y nay hai em lại tinh thông phong thá»§y như váºy.
Dư Phu nói:
- Không giấu gì anh, đất nà o hai anh em tôi đã xem thì không có ai trách và o đâu được nữa.
Dư Hữu Äạt há»i:
- Äất nà y lấy ở núi nà o?
Dư Hữu Trá»ng chỉ ngưá»i chá»§ nhà nói:
- Äây là đất lấy ở má»™ chú Tư. Há» Ä‘ang là m việc dá»i mả đấy.
Dư Hữu Äạt tÃnh đốt ngón tay nói:
- Chú Tư chết đến nay đã hai mươi năm, cả gia đình Ä‘á»u bình yên, dá»i Ä‘i là m gì?
Dư Ân nói:
- Sao anh lại nói như váºy? Äất nà y nước ngấm và o, lại bị mối ăn, là m con cháu mà để cha nằm ở nÆ¡i nước ngấm và o, bị mối ăn không dá»i Ä‘i sao còn là ngưá»i được?
Dư Hữu Äạt nói:
- Bây giỠtìm đất mới ở đâu? Dư Ân nói:
- Äất nà y không phải tôi tìm, đất chúng tôi tìm là ở đỉnh núi Tam Tiên. Äể tôi nói cho anh biết kiểu đất ấy như thế nà o?
Bèn cất hai đĩa ở trên bà n đi, chấm ngón tay và o rượu, vẽ một vòng lên bà n và nói:
“Nà y anh xem, đây là đỉnh Tam Tiêm mạch bắt đầu từ núi Phố Khẩu chạy xuống, cứ má»™t cồn to lại má»™t cồn nhá», ngoằn ngoèo quanh lượn Ä‘i mãi, dồn đến gò Chu Gia Cương trong huyện, â€long thần" uốn khúc Ä‘i qua, rồi lại má»™t cồn to, má»™t cồn nhá», lô nhô mấy mươi cái cồn Ä‘i thẳng xuống, kết thà nh má»™t cái huyệt tình. Huyệt tình nà y gá»i là “hoa sen mặt nướcâ€.
Äang nói chuyện thì ngưá»i đầy tá»› Ä‘em và o năm bát miến. Chá»§ nhà đổ đĩa thịt xà o và o bát miến, tưới dấm, rồi má»i mấy ngưá»i ăn, má»i ngưá»i cầm đũa, bắt đầu ăn. Dư Ân ăn xong lấy ra hai sợ miến đặt nằm ngoằn ngoèo trên bà n giống như con rồng rồi mở tròn đôi mắt mà nói:
- Äất tôi chá»n thì phải đỗ trạng nguyên. Nếu đã chôn và o đấy mà đỗ bảng nhãn thì cứ móc mắt tôi Ä‘i.
Ngưá»i chá»§ há»i:
- Ông có chắc là chôn ở đây thì phát không? Dư Phu nói:
- Sao lại không? Phát chứ lỵ! Không phải đợi đến ba bốn năm đâu!
Dư Ân nói:
- Chôn cất xong là phát liá»n. Ông cứ Ä‘em đến đấy thì biết ngay.
Dư Hữu Äạt nói:
- Trước đây, ở Nam Kinh, tôi nghe mấy ngưá»i bạn nói việc chôn cất chỉ cốt yên lòng cha mẹ, còn việc con cháu phát đạt là việc hoang đưá»ng.
Dư Phu nói:
- Không phải thế đâu! Cha mẹ được yên thì con cháu sẽ phát đạt chứ!
Dư Ân nói:
- Äúng thế! Cứ xem má»™ cá»§a nhà há» Bà nh thì biết! Móng con rồng vừa nằm ngay và o phÃa tay trái cá»§a ông thân sinh ra ông Bà nh, vì váºy, nên ông Bà nh thứ tư bị vua tát đấy. Ông có thể chối không phải là móng con rồng được không? Nà y anh! Nếu anh không tin, ngà y mai tôi sẽ đưa đến má»™ xem thì anh thấy ngay.
Uống và i chén rượu nữa, má»i ngưá»i đứng dáºy ra vá». Má»™t ngưá»i đầy tá»› mang đèn lồng đưa há» vỠđưá»ng Dư Gia. Má»i ngưá»i vá» nhà ngá»§.
Hôm sau Hữu Äạt nói vá»›i em:
- Theo ý em thì hai ngưá»i em há» cá»§a chúng ta nói như thế nà o?
- Nói thì hay lắm nhưng há»c không đúng thầy. Chúng ta đến má»i ông Trương Vân Phong thì hÆ¡n.
- Nói như váºy đúng đấy.
Hôm say hai ngưá»i sá»a soạn bữa cÆ¡m, má»i Trương Vân Phong đến. Trương Vân Phong nói:
- Ngà y thưá»ng tôi nhá» vả các ông rất nhiá»u. Bây giá» các ông có việc đại sá»± tôi xin hết lòng.
Dư Hữu Äạt nói:
- Anh em tôi là há»c trò nghèo, được ông thương đến, có việc gì thất lá»… xin ông bá» qua cho.
Hữu Trá»ng nói:
- Chúng tôi chỉ muốn chôn cất cha mẹ cho phải phép, nên đến đây nhỠông. Chúng tôi không mong phú quÃ, chỉ mong có chá»— đất khô ráo, ấm áp, không có gió, không có mối như thế là chúng tôi cám Æ¡n ông hết sức.
Trương nháºn lá»i, và i hôm sau Trương tìm được má»™t miếng đất ở bên cạnh má»™ tổ. Hữu Äạt và Hữu Trá»ng cùng Trương Vân Phong đến đây xem. Hữu Äạt đưa ra hai mươi lạng bạc để mua miếng đất, nhá» Trương Vân Phong chá»n ngà y tốt. Hôm ấy, trước khi chá»n được ngà y tốt Hữu Äạt ở nhà sảnh, mua hai chai rượu, là m sáu, bảy đĩa nhắm định má»i em đến nói chuyện. Vừa lúc ấy và o buổi chiá»u có tá» danh thiếp đưa đến, viết:
“Chiá»u nay ở nhà em có bữa cÆ¡m rau, má»i hai Anh đến chÆ¡i, nói chuyện, xin đừng chối từ. - Ngu Lươngâ€.
Hữu Äạt xem danh thiếp, nói vá»›i ngưá»i đầy tá»›.
- Tôi biết rồi, vỠnói với ông chủ rằng chúng tôi sẽ lại.
Ngưá»i đầy tá»› vừa Ä‘i khá»i, thì có má»™t ngưá»i ở Tô Châu mở hà ng rượu cho ngưá»i má»i Hữu Äạt và Hữu Trá»ng đến nhà để tắm. Hữu Äạt nói vá»›i Hữu Trá»ng:
- Thế nà o ông Lăng Phong cÅ©ng má»i chúng ta đến uống rượu. Chúng ta đến đó trước rồi hãy đến nhà ông Ngu.
Hai anh em đến nhà Lăng Phong. Vừa má»›i bước và o cá»a thì đã nghe thấy tiếng ồn à o. Vì gia đình Lăng Phong không ở đấy nên y có thuê hai cô gái chân to là m việc. Äà n ông ở NgÅ© Hà đá»u thưá»ng ngá»§ vá»›i hai cô nà y. Ngay trong những bữa tiệc cá»§a những gia đình lá»›n, má»i ngưá»i Ä‘á»u Ä‘em việc nà y ra nói, cưá»i lăn cưá»i lóc, cho đó là vui và chẳng lấy thế là m xấu hổ gì cả. Hai cô gái nà y ở nhà há» Lăng, ngá» vá»±c lẫn nhau. Ngưá»i nà y nghi ngưá»i kia, lấy được nhiá»u tiá»n cá»§a chá»§, nên mắng má» nhau và đánh lẫn nhau. Trong lúc mắng nhau, hai ngưá»i lại bá»›i móc nhau rằng há» ngá»§ cả vá»›i ngưá»i thư ký trong hiệu, cho nên ngưá»i thư ký chạy và o cãi nhau vá»›i hai ngưá»i nà y. Sau khi đã Ä‘áºp vỡ cả chén đĩa, há» Ä‘áºp vỡ luôn cả thùng nước tắm. Hai anh em há» Dư đến đấy đã không được uống rượu, không được tắm lại phải dà n xếp đến ná»a ngà y má»›i xong. hai ngưá»i cáo từ chá»§ nhà ra vá». Chá»§ nhà bẽ mặt, cứ xin lá»—i hoà i và má»i hôm sau đến. Hai ngưá»i ra khá»i nhà Lăng đến nhà Ngu, thì thấy tiệc rượu đã tà n, cổng đã đóng. Hữu Äạt cưá»i, nói vá»›i em:
- Thôi chúng ta vỠnhà ăn tiệc của chúng ta đi.
Dư Hữu Trá»ng cưá»i, cùng anh vá» nhà bảo lấy rượu ra uống không ngá» hai chai rượu và sáu bảy đĩa nhắm đã được hai bà vợ dùng hết, giá» chỉ còn trÆ¡ lại có chai không, và mấy đĩa không. Dư Hữu Äạt nói:
- Hôm nay chúng ta có ba bữa rượu, rốt cục chả còn bữa nà o. Má»›i biết đến cả việc ăn uống cÅ©ng là do trá»i định trước!
Hai ngưá»i cưá»i vang, lấy cÆ¡m rau ra ăn. Ä‚n xong, uống và i chén trà , hai ngưá»i lại trở vá» phòng ngá»§.
Äến canh tư, ở ngoà i cá»a có tiếng ồn à o. Hai ngưá»i kinh ngạc nhìn ra thì thấy cá»a sổ đỠrá»±c, má»›i biết nhà trước mặt bị cháy, hai ngưá»i vá»™i và ng mang quần áo chạy ra, gá»i ngưá»i láng giá»ng mang giúp quan tà i cá»§a cha mẹ ra ngoà i đưá»ng. Hai cái nhà bị cháy mãi đến sáng má»›i dáºp tắt được ngá»n lá»a. Quan tà i vẫn để ngoà i đưá»ng. Theo như tục lệ NgÅ© Hà , nếu quan tà i đưa và o nhà thì nhà sẽ nghèo túng. Vì váºy bạn hữu giục Hữu Äạt và Hữu Trá»ng mang Ä‘i và chá»n ngà y để chôn cất. Hữu Äạt nói vá»›i em:
- Theo ý anh thì ta cứ khiêng quan tà i và o nhà rồi chá»n ngà y chôn cất sau.
- Anh nói thế là phải, nếu có nghèo thì cũng chỉ trong hai anh em ta thôi.
Má»i ngưá»i Ä‘á»u khuyên bảo nhưng há» không nghe, gá»i ngưá»i khiêng quan tà i và o nhà , đợi Trương Vân Phong chá»n ngà y tốt Ä‘em chôn theo đúng nghi lá»…. Hôm ấy cÅ©ng có nhiá»u ngưá»i ở NgÅ© Hà đi đưa. Gia đình há» Äá»— ở Thiên Trưá»ng cÅ©ng có mấy ngưá»i Ä‘i. Từ đấy đâu đâu cÅ©ng nghe nói đến câu chuyện ấy. Há» cho là anh em há» Dư cà ng ngà y cà ng ngu ngốc toà n gây những việc rắc rối. Chỉ nhân phen nà y khiến cho:
Trong nÆ¡i thói xấu phong trần, cÅ©ng còn ngưá»i giá»i;
Ngoà i việc tÃnh cÆ¡m lưá»ng cá»§i, lại có kinh luân.
Muốn biết việc sau như thế nà o hãy xem hồi sau phân giải.
Last edited by quykiemtu; 17-12-2008 at 01:51 PM.
|

10-09-2008, 04:55 PM
|
 |
Thượng Thiên Hạ Äịa Duy Ngã Äá»™c Tôn
|
|
Tham gia: May 2008
Äến từ: Việt Nam
Bà i gởi: 3,304
Thá»i gian online: 3 tuần 5 ngà y 16 giá»
Thanks: 932
Thanked 2,152 Times in 223 Posts
|
|
Hồi thứ bốn sáu
Cá»a Tam SÆ¡n ngưá»i hiá»n tiá»…n biệt
Huyện Ngũ Hà thế lợi nức lòng.
Sau khi đã chôn cất cha mẹ, Dư Hữu Äạt bà n vá»›i em rằng mình muốn trở lại Nam Kinh để cảm Æ¡n Äá»— Thiếu Khanh và tìm má»™t chá»— dạy há»c vì tiá»n bạc đã hết. Hữu Äạt thu xếp hà nh lý quan sông Dương TỠđến nhà Thiếu Khanh ở bên bá» sông, Thiếu Khanh há»i vá» vụ án, Hữu Äạt kể lại tỉ mỉ má»i việc xảy ra, Thiếu Khanh hết sức thán phục Dư Hữu Trá»ng. Hai ngưá»i Ä‘ang nói chuyện thì ở ngoà i có ngưá»i và o báo rằng cụ Thang ở Nghi Trưng đến chÆ¡i. Dư há»i cụ Thang là ai. Thiếu Khanh nói:
- Cụ chÃnh là ngưá»i đã nhá» anh dạy con há»c. Anh cÅ©ng nên gặp cụ má»™t chút.
Hai ngưá»i Ä‘ang nói chuyện thì Thang tổng trấn và o, vái chà o rồi ngồi xuống. Thang nói:
- Ông Thiếu Khanh! Ngà y tôi được hân hạnh gặp ông ở nhà ông Ngu, bá»—ng nhiên, bao nhiêu thói xấu xa quê mùa cá»§a tôi Ä‘á»u tiêu tan hết. Tôi liá»n đến nhà ông, nhưng không được gặp là m cho tôi chỠđợi suốt ngà y. Vị nà y là ai?
- Äó là ngưá»i anh há» cá»§a tôi là Dư Hữu Äạt, năm ngoái bác có má»i anh ấy đến dạy há»c.
Thang cưá»i vang mà rằng:
- May mắn quá, không ngá» lại được gặp má»™t vị hiá»n sÄ© ở đây. Tháºt là hân hạnh.
Thang đứng dáºy vái chà o má»™t lần nữa rồi ngồi xuống. Dư Hữu Äạt nói:
- Ngà i đã khó nhá»c đối vá»›i xã tắc, nay lại vá» nhà ở ẩn, không há» nhắc đến công lao cá»§a mình. Thá»±c là phong thái cá»§a những vị tướng ngà y xưa.
Thang đáp:
- Äó chẳng qua là tình thế bắt buá»™c, không thể nà o là m khác. Ngà y nay nghÄ© lại, thấy mình không quá nóng nảy chưa là m được việc gì có Ãch cho triá»u đình chỉ là m cho các quan trưá»ng thêm tổ ghét. Nhưng nay hối cÅ©ng muá»™n rồi.
Dư Hữu Äạt nói:
- Ngà i là m việc như thế nà o thiên hạ Ä‘á»u biết cả. Ngà i không cần phải khiêm tốn quá đáng như váºy.
Äá»— Thiếu Khanh nói:
- Bác đến Nam Kinh lần nà y có việc gì? Hiện nay bác ở đâu?
- Ở nhà không có việc gì tôi má»›i lên Nam Kinh để được gặp các vị danh sÄ©. Hiện nay tôi ở nhà Thừa Ân. Tôi định đến chà o Ngu bác sÄ©, Trang thiệu Quang và ngưá»i cháu cá»§a ông.
Uống trà xong, Thang từ biệt Ä‘i ra, hai ngưá»i tiá»…n Thang lên kiệu, Dư Hữu Äạt ở tạm tại nhà Äá»— Thiếu Khanh. Nhưng khi Thang tổng trấn đến trưá»ng Quốc Tá» Giám và đưa danh thiếp và o thi Ngu bác sÄ© không ở nhà . Thang lại đến cầu Bắc Môn thăm Trang Trạc Giang. Trang liá»n má»i và o. Thang xuống kiệu và đi và o nhà khách. Chá»§ nhân Ä‘i ra, hai ngưá»i vái chà o ngồi xuống, Ä‘á»u nói mình mấy lâu ngưỡng má»™ nay má»›i gặp. Thang nói ý định muốn đến thăm Trang Thiệu Quang ở Háºu Hồ.
Trang Trạc Giang nói:
- Chú tôi hiện nay ở đây. Ông có muốn gặp không?
- Thế thì còn gì hơn nữa!
Trang Trạc Giang bảo ngưá»i nhà má»i Trang thiệu Quang ra. Trang Thiệu Quang ra chà o Thang tổng trấn rồi ngồi xuống. Mấy ngưá»i lại uống má»™t lượt trà , Trang Thiệu Quang nói:
- Lần nà y cụ đến đây vừa đúng lúc ông Ngu sắp Ä‘i nÆ¡i khác. Ngà y trùng cá»u gần đến, tại sao chúng ta không há»™i há»p má»™t buổi nhân tiện tiá»…n ông Ngu, lại vui chÆ¡i được má»™t ngà y tròn.
Trang Trạc Giang nói:
- Hay lắm! Äến ngà y ấy chúng ta có thể gặp nhau ở đây.
Thang tổng trấn ngồi má»™t lát rồi đứng dáºy ra vá», nói:
- Và i hôm nữa và o ngà y há»p, tôi sẽ đến. Chúng ta sẽ nói chuyện suốt cả ngà y.
Hai ngưá»i tiá»…n Thang ra cá»a. Thang lại đến thăm Trì Hà nh SÆ¡n và VÅ© Thư. Trang Trạc Giang sai đầy tá»› Ä‘em năm lạng bạc đến nhà trá» cá»§a Thang để thay cho bữa tiệc. Ba ngà y sau ngưá»i quản gia cá»§a Trang Trạc Giang mang giấy má»i các vị khách đến sá»›m. Trạc Giang ngồi ở nhà đợi. Thiệu Quang cÅ©ng đã ở đấy. Má»™t lát sau, VÅ© Thư, Trì Hà nh SÆ¡n và Äá»— Thiếu Khanh Ä‘á»u đến. Trang Trach Giang sai dá»n dẹp má»™t gian phòng rá»™ng, bốn phÃa Ä‘á»u trồng hoa cúc. Bấy giá» là mồng năm tháng chÃn, trá»i trong sáng, má»i ngưá»i mặc áo kép, vừa ngồi nói chuyện vừa uống trà . Má»™t lát sau, Thang đô đốc, Tiêu thá»§ bị và Ngu bác sÄ© đến. Má»i ngưá»i đón chà o. Thi lá»… xong, tất cả ngồi xuống Thang nói:
- Chúng ta Ä‘á»u là những kẻ chân trá»i góc bể, nay may mắn được chá»§ nhân má»i đến gặp nhau ở đây, thá»±c là duyên nợ ba sinh! Chỉ tiếc rằng ông Ngu chẳng bao lâu nữa sẽ Ä‘i. Cuá»™c gặp gỡ như thế nà y chẳng biết bao giá» lại có.
Trang Trạc Giang nói:
- Các vị là những báºc kỳ tà i, hôm nay đến đây thá»±c là vinh dá»± cho nhà chúng tôi. Quả thá»±c những ngưá»i hiá»n nhân năm trăm dặm xung quanh bây giá» Ä‘á»u ở đây cả!
Mấy ngưá»i ngồi xuống, ngưá»i nhà bưng trà lên. Nhìn nước trà trong như nước lã, nhưng hương đặc biệt thÆ¡m, váng trắng nổi trên mặt nước. Sau đó lại uống trà Thiên Äô. Trà nà y tuy cất đã má»™t năm nay nhưng hương lại cà ng thÆ¡m hÆ¡n. Ngu bác sÄ© uống trà , mỉm cưá»i há»i:
Lúc ở trong quân ngũ, tôi chắc hai vị không bao giỠthấy thứ trà như thế nà y.
Tiêu Vân Tiên nói:
- Không những ở trong quân ngũ mà thôi, suốt cả sáu năm ở thà nh Thanh Phong, tôi cho được uống nước lã đã là may mắn rồi. Nó còn hơn nước đái ngựa.
Thang tổng trấn nói:
- Bấy giỠở thà nh Thanh Phong có đủ nước và cỠcho quan sĩ sống mấy năm.
Trang Thiệu Quang nói:
- Ông Tiêu có thể sánh vá»›i Thôi Hạo thá»i Bắc Ngụy(Thôi Hạo thá»i Bắc Nguỵ giá»i cả văn chương và quân sá»±) được.
Trì Hà nh Sơn nói:
- Má»—i thá»i má»—i khác! Ngà y nay hoà n cảnh khác trước. Äá»— Thiếu Khanh nói:
- Những ngưá»i tế tướng phải là những ngưá»i Ä‘á»c sách đã đà nh, nhưng tướng soái cÅ©ng cần phải là những ngưá»i Ä‘á»c sách. Nếu không có há»c thức, Tiêu tiên sinh là m gì có được những công lao to tát như váºy!
VÅ© Thư cưá»i mà rằng:
- Tôi thấy cái nà y rất buồn cưá»i: vị tướng ở biên cương không biết có nước và có thể mà hạng thư biện khi tÃnh đến việc đó lại biết là có. Váºy thì đó là quan thượng thư có há»c vấn hay là hạng thư biện có há»c vấn?
Nếu các quan thượng thư có há»c vấn thì triá»u đình trá»ng văn khinh võ cÅ©ng là phải. Nhưng nếu việc nà y lại chÃnh là do bá»n thư biện tÃnh toán, thì cÅ©ng thấy rõ phép tắc tÃnh toán không thể thay đổi được.
Nói đến đây, tất cả Ä‘á»u cưá»i rá»™. Nhạc dừng lại, má»i ngưá»i ngồi và o bà n tiệc. Những ngưá»i diá»…n tuồng đến chà o. Trang Phi Hùng đứng dáºy.
- Hôm nay các vị đến đây, con có thuê mưá»i chÃn ngưá»i hát tuồng nổi danh ở trong bảng “Lê Viênâ€. Xin các vị má»—i ngưá»i chá»n má»™t Ä‘oạn để diá»…n.
Ngu bác sÄ© há»i:
- Bảng “Lê Viên†là bảng gì?
Dư Hữu Äạt kể lại câu chuyện phong lưu năm xưa cá»§a Äá»— Tháºn Khanh. Má»i ngưá»i cưá»i vang. Thang há»i Äá»— Thiếu Khanh:
- Ngưá»i anh há» cá»§a ông đã được tuyển và o bá»™ chưa? Äá»— Thiếu Khanh trả lá»i:
- Äã!
Vũ Thư nói:
- Sá»± đánh giá cá»§a ông Tháºn Khanh có thể nói bao giá» cÅ©ng công bình và đúng đắn. Nhưng tôi chỉ sợ sau khi là m quan, là m chá»§ khảo, biết đâu ông ta sẽ quáng mắt trước những mà u sắc chói lá»i cÅ©ng nên.
Má»i ngưá»i lại cưá»i. HỠăn tiệc suốt cả ngà y, khi tất cả các vở tuồng Ä‘á»u diá»…n xong, đến hoà ng hôn tiệc má»›i tan. Trang Trạc Giang nhá» má»™t há»a sÄ© vẽ má»™t bức tranh “Äăng cao tống biệtâ€( Lên chá»— cao tiá»…n nhau) ghi lại cuá»™c tiá»…n biệt hôm ấy và tất cả má»i ngưá»i Ä‘á»u đỠthÆ¡. Sau đó má»i ngưá»i lần lượt đến nhà Ngu bác sÄ© để tiá»…n biệt.
HÆ¡n má»™t ngà n gia đình ở Nam Kinh đã đến tiá»…n Ngu bác sÄ©. Ngu cảm thấy mệt quá, cho nên không để ai tiá»…n mình xuống thuyá»n. Hôm ấy, Ngu thuê má»™t chiếc thuyá»n con, cắm sà o ở Thá»§y Tây chỉ để má»™t mình Äá»— Thiếu Khanh tiá»…n xuống thuyá»n. Thiếu Khanh bái biệt và nói:
- Chú đi rồi, cháu sẽ không còn có ai nương tựa.
Ngu bác sÄ© cÅ©ng buồn rầu khôn xiết, má»i Äá»— và o khoang thuyá»n, nói:
- Anh Thiếu Khanh, tôi không giấu gì anh, tuy tôi là anh há»c trò nghèo nhưng sáu bảy năm nay là m bác sÄ© ở Nam Kinh, tôi đã để dà nh má»—i năm được mấy lạng bạc đủ để mua má»™t thá»a uá»™ng, má»™t năm kiếm được ba mươi gánh gạo. Lần nà y tôi có thể được bổ và o bá»™, hoặc bổ Ä‘i các châu các huyện. Tôi sẽ là m nhiá»u là ba năm, Ãt là hai năm, để dà nh má»™t Ãt tiá»n, mua thêm má»™t thá»a ruá»™ng, má»™t năm được thêm hai chục gánh gạo. Như thế vợ con tôi không phải chết đói là đủ lắm rồi. Còn vá» việc con cháu, tôi cÅ©ng không để ý đến. Hiện nay, ngoà i việc dạy chữ cho con, tôi còn dạy thuốc cho nó để nó kiếm ăn sau nà y. Tôi thÃch gì là m quan? Anh ở Nam Kinh, tôi sẽ gá»i thư cho anh luôn. Hai ngưá»i gạt lệ chia tay. Äá»— lên bá» chá» cho thuyá»n cá»§a Ngu bác sÄ© Ä‘i khuất, má»›i quay vá» nhà . Dư Hữu Äạt Ä‘ang ngồi ở đó. Äá»— kể lại những câu Ngu bác sÄ© vừa dặn. Dư
Hữu Äạt thở dà i mà rằng:
- Không thÃch là m quan, chỉ thÃch rút lui, ông Ngu thá»±c là má»™t ngưá»i quân tá». Nếu chúng ta có ra là m quan chúng ta phải bắt chước ông ta.
Hai ngưá»i tán thưởng má»™t hồi. Chiá»u hôm ấy. Hữu Äạt nháºn được thư cá»§a em, thư viết:
“Thầy há»c ở nhà Ngu Lương em há» cá»§a chúng ta nà y đã Ä‘i nÆ¡i khác. Ông ta muốn nhá» anh dạy con ông ta. Xin anh vá» ngayâ€.
Dư Hữu Äạt nói cho Äá»— Thiếu Khanh biết rồi từ biệt. Hôm sau Hữu Äạt mang hà nh lý qua sông, Äá»— Thiếu Khanh tiá»…n Hữu Äạt sang sông má»›i trở vá».
Hữu Äạt qua sông vá» nhà . Ngưá»i em ra đón và đưa cho anh xem bức thư viết:
“Em há» là Ngu Lương kÃnh má»i anh Dư đến dạy cho đứa con cá»§a em, má»—i năm tiá»n công bốn mươi lạng bạc lá»… tết không kể.
Dư Hữu Äạt xem xong, hôm sau đến nhà Ngu Lương, Ngu ra đón trong lòng mừng rỡ. Hai ngưá»i vái chà o và ngồi xuống. Ngưá»i đầy tá»› mang trà ra. Ngu Lương nói:
- Cháu nó ngu ngốc, thất há»c từ nhá». Mấy năm nay, em muốn nhá» anh dạy cho cháu, nhưng anh cứ ở xa. Nay anh vỠđây thá»±c là may mắn cho cháu. Gia đình anh và gia đình em, ngưá»i thi đỗ ở tỉnh và ở kinh chở hà ng xe không hết chẳng phải hiếm hoi gì. Em chỉ mong cháu há»c được phẩm hạnh cá»§a anh, má»›i là có Ãch hÆ¡n nhiá»u.
- Anh vốn già và vụng. Hai gia đình ta mấy Ä‘á»i há» hà ng vá»›i nhau nhưng chỉ có em là tâm đầu ý hợp vá»›i anh. Con cá»§a em cÅ©ng như con cá»§a anh cố nhiên anh phải hết lòng dạy dá»—. Vá» việc nó có đỗ cá» nhân tiến sÄ© hay không thì ngay bản thân anh cÅ©ng chưa đỗ bao giá», chưa chắc anh đã là m được. Còn vá» phẩm hạnh và văn chương thì cháu vẫn có ná» nếp gia giáo, anh cÅ©ng không phải lo đến việc đó.
Hai ngưá»i Ä‘á»u cưá»i, định ngà y tốt má»i thầy đến khai trưá»ng. Sáng hôm ấy Hữu Äạt dáºy tháºt sá»›m, đứa con cá»§a Ngu Lương ra chà o. Nó rất thông minh. Chà o xong Ngu đưa nó đến lá»›p há»c, Hữu Äạt ngồi ghế thầy. Ngu Lương cáo từ và và o thư phòng. Ngu Ä‘ang ngồi thì ngưá»i giữ cá»a đưa má»™t ngưá»i khách đến. Ngưá»i nà y là anh ruá»™t cá»§a ÄÆ°á»ng Tam Äà m, tên lÃ ÄÆ°á»ng Nhị Bồng Thuỳ. Trong khoa thi trước y đỗ cá» nhân văn và trước đây cÅ©ng và o trưá»ng má»™t năm vá»›i Ngu Lương. Nhân hôm ấy trong nhà má»›i nuôi thầy, ÄÆ°á»ng cÅ©ng đến để tiếp thầy há»c. Ngu Lương giữ ÄÆ°á»ng Nhị ngồi lại uống trà . ÄÆ°á»ng Nhị há»i:
- Hôm nay cháu bắt đầu há»c phải không?
- Vâng.
- Ông thầy nà y há»c rất giá»i, nhưng thiếu kiên nhẫn, lại thÃch những thứ há»c nhảm, mà sao lãng việc chÃnh. Còn vá» việc thi cá», tuy ông không bắt chước thói xấu cá»§a bá»n há»c trò ngà y nay, nhưng lại muốn theo đòi những nho sÄ© thá»i khai quốc. Như thế cÅ©ng Ä‘á»u là quá đáng!
- Cháu nó còn nhá» quá chưa lo việc thi cỠđược. Tôi má»i anh Dư đến cốt để dạy cho cháu đạo đức, đừng bắt chước bá»n tiểu nhân, chạy theo thế lợi, như thế là đủ.
Má»™t lát sau ÄÆ°á»ng Nhị nói:
- Anh Ngu, tôi có má»™t Ä‘iá»u muốn há»i con ngưá»i thông thạo cổ há»c như anh.
- Tôi nà o có thông thạo cổ há»c gì đâu? Anh đùa tôi đấy phải không?
- Không phải đùa đâu. Tôi muốn há»i thá»±c anh đấy mà ! Trong kỳ thi trước đây tôi may mắn đỗ. Tôi có má»™t ngưá»i cháu, nhà ở phá»§ Phụng Dương, anh ta cÅ©ng thi đỗ ở phá»§ Phụng Dương. Như thế là cùng đỗ má»™t bảng lại là bạn há»c. Từ khi anh ta đỗ rồi, chưa bao giá» anh ta đến huyện. Nhưng nhân việc tế tổ, nên hôm qua anh đến nhà tôi, đưa tá» danh thiếp viết: “cháu và bạn há»câ€. Nay tôi đến thăm lại, có nên viết “Chú và bạn há»c†hay không?
- Anh muốn nói gì váºy?
- Anh không nghe sao? Ngưá»i cháu cùng đỗ má»™t bảng vá»›i tôi, cÅ©ng do má»™t quan chấm thi lấy đỗ, viết: “Cháu và bạn há»c†bây giá» tôi nên viết danh thiếp thế nà o?
- Cố nhiên hai ngưá»i cùng được má»™t quan giám khảo lấy đỗ cả thì gá»i nhau là “bạn há»câ€. Nhưng viết chữ “cháu và bạn há»c†thì nó quái gở, ngá»› ngẩn thế nà o ấy?
- Tại sao lại ngớ ngẩn?
Ngu ngẩng mặt lên trá»i cưá»i mà rằng:
- Từ xưa đến nay tôi chưa bao giỠnghe một việc lạ như thế nà y.
ÄÆ°á»ng Nhị biến sắc mặt nói:
- Anh không nên giáºn tôi! Mặc dầu anh là con nhà gia thế, nhà anh có nhiá»u ngưá»i thi đỗ, nhưng anh chưa thi đỗ. Có lẽ anh không rõ những nghi lá»… trong quan trưá»ng. Ngưá»i cháu cá»§a tôi đã gặp nhiá»u cụ lá»›n ở kinh, anh ta viết như váºy chắc là có duyên cá»›, không thể nói là viết bừa được.
- Nếu anh đã cho như thế là đúng thì anh há»i tôi là m gì?
- Anh không hiểu. Äợi ông Dư ra đây ăn cÆ¡m, tôi sẽ há»i. Äang nói chuyện thì ngưá»i đầy tá»› và o bẩm:
- Ông Diêu thứ năm và o thăm.
Cả hai đứng dáºy, Diêu bước và o và i chà o và ngồi xuống. Ngu Lương nói:
- Anh Năm, hôm qua sau bữa cÆ¡m anh Ä‘i đâu? Buổi chiá»u rượu đã sẵn sà ng cả nhưng anh không tá»›i.
ÄÆ°á»ng Nhị nói:
- Ông Năm, hôm qua ông ăn cÆ¡m ở đây sao? Chiá»u qua tôi gặp ông thì nói rằng ông vừa ăn cÆ¡m vá»›i cụ Phương thứ sáu ở hiệu “Nhân xươngâ€. Tại sao ông lại nói dối như váºy?
Ngưá»i đầy tá»› Ä‘em cÆ¡m ra, má»i Dư Hữu Äạt ăn. Dư ngồi ghế đầu. ÄÆ°á»ng Nhị ngồi đối diện, Diêu ngồi ghế khách, chá»§ nhân ngồi tiếp. Ä‚n cÆ¡m xong, Ngu cưá»i Ä‘em chuyện danh thiếp ra kể lại vá»›i Dư Hữu Äạt. Dư mặt đỠgay, gân cổ nổi lên nói:
- Ai dám nói như váºy? Tôi há»i ở trên Ä‘á»i việc tổ tiên, cha ông quan trá»ng hÆ¡n hay việc công danh quan trá»ng hÆ¡n?
Ngu nói:
- Cố nhiên là việc tổ tiên quan trá»ng hÆ¡n. Cái đó không cần bà n nữa!
Dư Hữu Äạt nói:
- Nếu váºy tại sao vừa má»›i đỗ cá» nhân lại vứt tổ tiên Ä‘i, gá»i chú là bạn há»c? Như thế là có tá»™i vá»›i đạo đức luân lý. Cả Ä‘á»i tôi chưa bao giá» thấy Ä‘iá»u đó. Ông ta có đỗ cá» nhân cÅ©ng là má»™t anh dốt đặc cán mai. Nếu cháu tôi mà như váºy thì tôi lôi ra trước bà n thá» tổ tiên đánh cho mấy chục gáºy!
ÄÆ°á»ng Nhị và Diêu thấy Dư Hữu Äạt nóng mặt, biết rằng Dư nổi giáºn nên nói lảng sang chuyện khác.
Má»™t lát sau uống trà xong, Dư trở lại lá»›p há»c. Diêu đứng dáºy nói:
- Tôi Ä‘i chÆ¡i má»™t lát rồi sẽ trở lại. ÄÆ°á»ng Nhị nói:
- Hôm nay đi ra chắc ông sẽ nói vừa ăn cơm với cụ Bà nh thứ hai.
Diêu cưá»i mà nói:
- Hôm nay tôi ngồi tiếp thầy há»c ở đây, ai mà chẳng biết, không thể nói tôi ăn cÆ¡m đâu được.
Diêu cưá»i và đi ra, má»™t lát quay trở lại nói:
- Ông Ngu, ở ngoà i sảnh có ngưá»i khách đến thăm. Ông ta nói ở nha môn quan phá»§ đến. Hiện nay ông ta Ä‘ang ngồi đợi ngoà i nhà khách. Ông mau ra mà tiếp.
- Ông ta ở đâu? Tôi chẳng quen biết bao giá».
Äang lúc phân vân thì ngưá»i đầy tá»› đưa danh thiếp và o. Danh thiếp Ä‘á»: “Bà con và bạn há»c là Quà Vi Tiểu đến thăm
Ngu Lương ra ngoà i sảnh tiếp. Quý Vi Tiêu vái chà o ngồi xuống rồi đưa ra một bức thư mà rằng:
- Tôi ở Bắc Kinh lại. Tôi nhân cùng quan phá»§ đến huyện nà y, ngưá»i anh há» cá»§a ông là ông Äá»— Tháºn Khanh có nhá» tôi mang bức thư cho ông. Hôm nay được gặp ông đây, thá»±c là hân hạnh.
Ngu Lương cầm bức thư giở ra xem, há»i:
- Ông có phải là bạn với Lệ tri phủ ở phủ tôi không?
- Lệ tri phá»§ là há»c trò cá»§a bác tôi là cụ Tuân. Vì váºy ông ta má»i tôi đến là m việc trong nha môn.
- Ông đến đây có việc gì?
- Ở đây chẳng có ai, tôi có thể nói cho ông biết. Lệ tri phá»§ nháºn thấy những hiệu cầm đồ ở đây cho vay nặng lãi quá, bóc lá»™t dân, cho nên bảo tôi đến đây xem xét. Nếu quả thá»±c như váºy thì phải là m thế nà o để trừ bá» cái tệ ấy Ä‘i.
Ngu Lương kéo ghế lại gần Quý Vi Tiêu và nói thầm:
- Như thế đủ thấy rõ việc cai trị cá»§a quan phá»§ thá»±c là nhân đức. Trong huyện tôi không ai cho vay nặng lãi trừ hai hiệu cầm đồ cá»§a há» Phương là hiệu “Nhân Xương†và hiệu “Nhân Äạiâ€. Há» Ä‘á»u là báºc hương thân, lo việc buôn muối đồng thá»i lại quen biết các quan phá»§, huyện, cho nên há» muốn là m gì thì là m. Nhân dân rất căm ghét nhưng không ai dám nói ra. Muốn trừ cái tệ nà y thì chỉ cần trị hai nhà kia. Nay cụ lá»›n đưá»ng đưá»ng là má»™t ông phá»§ cần gì phải Ä‘i lại vá»›i những ngưá»i như thế! Tôi nói như váºy để ông nghe thôi ông đừng cho ai biết tôi nói đấy nhé!
- Tôi xin lĩnh giáo.
- ÄÆ°á»£c ông đến thăm, tôi cÅ©ng muốn má»i ông ăn má»™t bữa cÆ¡m xoà ng để cùng nói chuyện. Nhưng tôi sợ là m không ra gì. Ở đây tai vách mạch rừng, ông ăn không tiện.
Ngà y mai tôi sẽ đưa một bữa ăn đến nhà ông. Xin ông đừng chối từ.
- Tôi đâu dám thế!
Nói xong Vi Tiêu từ biệt Ä‘i ra. Ngu quay và o thư phòng. Diêu đón há»i:
- Có phải ông ta ở nha môn quan phủ lại đây không?
- Chứ gì nữa!
Diêu lắc đầu, cưá»i mà nói:
- Tôi không tin.
ÄÆ°á»ng Nhị trầm ngâm:
- Ông Diêu nói có lẽ đúng, khi nà o ông ta lại ở nha môn đến đây? Quan phá»§ không phải là chá»— quen biết vá»›i ông. Quan phá»§ chỉ có Ä‘i lại thân thiết vá»›i cụ Bà nh thứ ba và cụ Phương thứ sáu mà thôi. Nghe nói ông kia đến, trong bụng tôi cÅ©ng lấy là m ngá». Nếu ông ta quả ở nha môn quan phá»§ đến thì ông ta nhất định đã đến nhà cụ Bà nh, cụ Phương trước, chứ đến nhà anh để là m gì? Nói ra khó tin lắm! Tôi sợ rằng anh chà ng kia là má»™t tên lưá»ng gạt, tá»± cho rằng mình ở nha môn quan phá»§ đến để lừa ngưá»i ta lấy tiá»n thôi. Anh phải đỠphòng má»›i được.
Ngu nói:
- Có lẽ ông ta chưa đến nhà hai ngưá»i kia. Diêu cưá»i và nói:
- Cố nhiên là chưa đến. Nếu đã đến nhà hỠthì còn đến nhà anh là m gì?
Ngu nói:
- Không phải quan phá»§ bảo ông ta đến đây. Ngưá»i anh há» cá»§a tôi là Äá»— Tháºn Khanh ngưá»i Thiên Trưá»ng, hiện nay ở Bắc Kinh có nhỠông ta đưa cho tôi má»™t bức thư. Ông ta là Quý Vi Tiêu, má»™t danh sÄ© nổi tiếng.
ÄÆ°á»ng Nhị hoa tay nói:
- Thế lại cà ng khó tin nữa! Quý Vi Tiêu là má»™t nhà danh sÄ© đã chấm thi ở trong cuá»™c thi những ngưá»i hát tuồng. Là má»™t danh sÄ© như váºy, chắc chắn ông ta biết các nha môn và các viện hà n lâm ở kinh. HÆ¡n nữa, Äá»— Tháºn Khanh ngưá»i Thiên Trưá»ng lại rất thân vá»›i ông Bà nh thứ tư. Nếu ông Vi Tiêu mang thư ở Bắc Kinh vá» cho anh, có lẽ nà o lại không mang thư đến cho ông Bà nh! Nhất định không thể là Quý vi Tiêu được.
Ngu nói:
- Chuyện ấy bây giỠkhông cần bà n đến. Ta nói sang chuyện khác.
Và quay lại mắng đầy tớ:
- Tại sao tiệc rượu mãi đến giỠvẫn chưa xong?
Má»™t ngưá»i đầy tá»› khác bước và o, vai mang hà nh lý, nói:
- Cụ Thà nh ở nhà quê lên.
Má»™t ngưá»i bước và o, đầu lốm đốm bạc, trông mặt ra vẻ má»™t tay bợm rượu, đội mÅ© vuông, mặc áo vải xanh, Ä‘i giầy vải đế má»ng. Y và o vái chà o và nói:
- May quá! Tôi đến vừa đúng lúc ông má»›i má»i thầy dạy há»c, nhân tiện và o uống và i chén rượu để chúc mừng.
Ngu bảo đầy tá»› Ä‘em nước ra để cho cụ Thà nh rá»a mặt, kỳ cá» sạch bùn trên quần áo và bắp chân. Sau đó Ngu má»i tất cả má»i ngưá»i và o phòng khách. Trong phòng khách, tiệc đã dá»n. Dư ngồi ghế đầu, má»i ngưá»i ngồi tiếp. Trá»i đã tối, Ngu bảo thắp má»™t cặp đèn. Cặp đèn nà y là do hoà ng đế lấy ở Ä‘iện “VÅ© Anh†ra tặng ngưá»i cố cá»§a Ngu xưa kia là m thượng thư, đến nay đã hÆ¡n sáu mươi năm nhưng vẫn hoà n toà n như má»›i. Dư nói:
- Cổ nhân có câu: “Nhà xưa, cây caoâ€. Câu ấy thá»±c là đúng. Tôi không thấy gia đình nà o trong huyện ta lại có những cái đèn như thế nà y.
Cụ Thà nh nói:
- Ông Dư, “cứ ba mươi năm thì nhân dân ở phÃa đông bá» sông phát đạt, rồi lại đến lượt nhân dân ở phÃa tâyâ€. Cách đây ba mươi năm, hai gia đình cá»§a hai ông thịnh vượng biết là dưá»ng nà o! ChÃnh mắt tôi trông thấy Ä‘iá»u ấy. Nhưng ngà y nay gia đình há» Bà nh và há» Phương má»—i năm là m ăn má»™t khá hÆ¡n. Không nói gì khác cứ xem quan phá»§ và quan huyện Vương Ä‘i lại vá»›i há» thân máºt như thế nà o, có chuyện gì cÅ©ng sai thÆ¡ lại trong nha đến bảo há». Như váºy dân Ä‘en ai mà chả sợ há». Äấy cứ xem những ngưá»i thÆ¡ lại kia chẳng và o nhà ai bao giỠđâu!
ÄÆ°á»ng Nhị há»i:
- Gần đây có ngưá»i thÆ¡ lại nà o ở nha môn quan phá»§ đến đây không?
Cụ Thà nh nói:
- Gần đây có má»™t ngưá»i hỠ“Cát†đến có việc gì đấy. Ông ta ở vá»›i vị tăng trong chùa Bảo Lâm. Sáng hôm nay, ông ta đến hiệu Nhân Xương cá»§a cụ Phương thứ sáu. Cụ Phương thứ sáu lại má»i cụ Bà nh thứ hai đến nhà để tiếp khách. Cả ba ngưá»i và o thư phòng nói chuyện má»™t ngà y trá»i. Không biết trong nhà quan phá»§ là m việc gì không hay nên má»›i sai ông Cát kia đến đây há»i.
ÄÆ°á»ng Nhị liếc mắt nhìn Diêu và cưá»i nhạt:
- Thấy không!
Dư Hữu Äạt nghe váºy lấy là m chán ngán, bèn há»i cụ Thà nh:
- Năm ngoái cụ có nháºn được áo và mÅ© tú tà i không?
Cụ Thà nh đáp:
- Có, may quá, ngưá»i giám khảo lại là bạn há»c vá»›i cụ Bà nh thứ tư. Tôi nhá» cụ Bà nh viết cho má»™t bức thư nên nháºn được áo mÅ© ngay.
Dư cưá»i và nói:
- Khi quan giám khảo thấy bộ mặt đỠgay của cụ thì chắc gì ông ta đã cho?
Cụ Thà nh nói:
- Tôi nói là cái mặt tôi nó bị sưng lên đấy.
Má»i ngưá»i Ä‘á»u cưá»i rá»™ và cùng uống rượu. Cụ Thà nh nói:
- Ông Dư, tôi vá»›i ông Ä‘á»u là những ngưá»i già cả bá» Ä‘i rồi. Bây giá» hạng anh hùng là thuá»™c những ngưá»i trẻ. Tôi mong rằng anh Ngu đến kỳ thi tá»›i đây sẽ đỗ cao, cùng vá»›i ông ÄÆ°á»ng cả hai Ä‘á»u đỗ tiến sÄ©. Như váºy, tuy không là m quan to như cụ Bà nh thứ tư, thì hai ông cÅ©ng được là m quan huyện như cụ Bà nh thứ ba, thứ hai, như thế cÅ©ng là m vinh hiển cho tổ tiên và chúng tôi cÅ©ng được mở mà y mở mặt.
Câu nói ấy lại cà ng là m cho Dư Hữu Äạt chán ngấy. Dư nói:
- Thôi chúng ta đừng bà n chuyện ấy nữa, chúng ta hãy chơi trò uống rượu đi.
Má»i ngưá»i bèn chÆ¡i trò gá»i là “trò uống rượu vuiâ€. Há» cưá»i mãi đến ná»a đêm, tất cả má»i ngưá»i Ä‘á»u say má»m. Cụ Thà nh được đưa và o phòng ngá»§. Ngưá»i nhà Ngu mang đèn lồng dẫn Dư Hữu Äạt, ÄÆ°á»ng Nhị, Diêu vá» nhà . Cụ Thà nh ngá»§, ná»a đêm tỉnh dáºy vừa má»a vừa Ä‘i đồng. Không đợi đến trá»i sáng, cụ gá»i má»™t ngưá»i đầy tá»› và o để quét tước. Sau lại bảo nhá» má»™t đứa đầy tá»› gá»i hai ngưá»i quản gia lo vá» việc thu tô và o để bà n bạc. Mấy ngưá»i thì thầm vá»›i nhau má»™t lúc, không biết nói chuyện gì. Sau đó má»i Ngu Lương và o. Chỉ nhân phen nà y khiến cho: “Ở chốn là ng quê, thói má»™ thế nghÄ© mà chán ngắt; trước nÆ¡i trưá»ng há»c, việc lăng nhăng lại thấy xảy raâ€.
Muốn biết việc sau như thế nà o hãy xem hồi sau phân giải.
Last edited by quykiemtu; 17-12-2008 at 01:52 PM.
|

10-09-2008, 04:56 PM
|
 |
Thượng Thiên Hạ Äịa Duy Ngã Äá»™c Tôn
|
|
Tham gia: May 2008
Äến từ: Việt Nam
Bà i gởi: 3,304
Thá»i gian online: 3 tuần 5 ngà y 16 giá»
Thanks: 932
Thanked 2,152 Times in 223 Posts
|
|
Hồi thứ bốn bảy
Gác Huyá»n VÅ©, Ngu tú tà i tu lý,
Äá»n Tiết Hiếu, Phương diêm thương là m ồn.
Ngu Lương không phải là hạng ngưá»i vừa. Từ năm lên bảy, lên tám, Ngu đã là thần đồng. Vá» sau, Ngu Ä‘á»c tất cả kinh sá», bách gia chư tá», không có cái gì là không Ä‘á»c, không có cái gì là không tinh và không có cái gì là không thông suốt. Năm hai mươi tuổi, há»c vấn toà n tà i, tất cả má»i việc từ binh pháp, canh nông, nghi lá»…, âm nhạc, thá»§ công, săn bắn, thá»§y lợi... Ä‘á»u biết. Văn chương hay như Mai Cao, Tư Mã Tương Như(Hai nhà văn nổi tiếng thá»i Hán). Thi phú như Lý Bạch, Äá»— Phá»§. Ngưá»i cố là m thượng thư, ông là m hà n lâm, cha là m tri phá»§, thá»±c là má»™t nhà nổi tiếng. Mặc dầu Ngu há»c vấn sâu rá»™ng, ngưá»i ở NgÅ© Hà đá»u không coi Ngu ra gì. Phong tục ở NgÅ© Hà nghe nói ai có phẩm hạnh là há» cưá»i méo cả miệng. Nghe nói ngưá»i nà o là dòng dõi thế gia mấy chục năm trước đây thì há» khịt mÅ©i chế nhạo. Ai Ä‘i là m thÆ¡ phú cổ văn thì há» cau mà y mà cưá»i. Há»i hỠở huyện NgÅ© Hà có phong cảnh núi non gì thì há» nói: “Cụ Bà nhâ€. Há»i hỠở NgÅ© Hà có sản váºt gì kỳ lạ, há» nói “Cụ Bà nhâ€. Há»i hỠở NgÅ© Hà có ai có tà i năng và đạo đức, há» nói “Cụ Bà nhâ€. Há»i hỠở NgÅ© Hà có ai được má»i ngưá»i kÃnh trá»ng, há» cÅ©ng nói “Cụ Bà nhâ€. Lại còn má»™t việc là m cho há» phục nhất là việc gia đình há» Phương ở Huy Châu kết hôn vá»›i gia đình há» Bà nh. Má»i ngưá»i để ý nhất đến việc há» Bà nh bá» số bạc lá»›n ra để mua ruá»™ng. Ngu Lương sống trong cái nÆ¡i phong tục há»§ bại nà y, lại vì có mấy mẫu ruá»™ng vưá»n, không Ä‘i đâu được, cho nên cà ng thêm bá»±c tức. Ngưá»i cha là m tri phá»§ thanh liêm ngay lúc là m quan, gia đình cÅ©ng sống má»™t cách thanh bạch. Ở nhà , Ngu Lương ăn tiêu tiết kiệm nên để dà nh được má»™t Ãt tiá»n. Bấy giá» ngưá»i cha vá» hưu không lo gì việc nhà . Má»—i năm Ngu Lương dà nh dụm được và i lạng bạc, nhá» anh em mua giúp mảnh ruá»™ng hay má»™t cái nhà . Nhưng khi bà n bạc gần xong thì Ngu lại mắng anh em má»™t tráºn và không chịu mua nữa. Cả huyện Ä‘á»u cho Ngu là má»™t ngưá»i Ä‘iên, nhưng há» thèm mấy lạng bạc cá»§a y, cho nên cÅ©ng là m quen.
Cụ Thà nh là ngưá»i cầm đầu việc mối lái vá» ruá»™ng đất. Hôm ấy cụ bảo những ngưá»i quản gia má»i Ngu và o thư phòng và nói:
- Hiện nay có má»™t thá»a ruá»™ng ở bên trái nhà tôi. Ruá»™ng nà y không phải lo gì hạn hán và nước lụt, má»—i năm có thể thu vỠđược sáu trăm đấu gạo. HỠđòi hai ngà n lạng bạc. Hôm kia, ông Phương thứ sáu đã muốn mua, ngưá»i chá»§ đã định bán cho ông ấy; nhưng ngưá»i ở trại đấy không bằng lòng.
- Tại sao hỠkhông bằng lòng?
- Bởi vì hôm ông Phương xuống thăm ruá»™ng, chá»§ ruá»™ng đòi ngưá»i ở trại đó phải bà y “hương án†đón tiếp ông ta. Nếu như tô ná»™p không đủ thì há» sợ bị đánh cho nên há» không chịu bán!
- Äã không bán cho ông ta thì còn bán cho tôi là m gì? Tôi xuống thăm ruá»™ng há» có bà y “xú án" ra đón tiếp không? Tôi không đánh há» thì há» có đánh tôi không?
- Không phải váºy! Ngưá»i ta biết rằng ông là ngưá»i rá»™ng rãi nhân đức, chứ không phải ác nghiệt như ngưá»i khác, cho nên tôi đến đây bà n vá»›i ông. Không biết ông có sẵn tiá»n không?
- Tiá»n thì tôi có đấy, để tôi bảo đầy tá»› mang ra cho cụ xem.
Ngu bảo đầy tớ mang ra ba mươi đĩnh bạc đặt lên trên bà n. Bạc lăn long lóc. Cặp mắt của cụ Thà nh cũng nhấp nháy theo những đĩnh bạc. Ngu bảo đem bạc và o nhà cất đi và nói với cụ Thà nh:
- Tôi không phải lừa cụ đâu, cụ cứ vỠlà ng thu xếp công việc cho xong, thế nà o tôi cũng mua.
- Tôi còn phải ở lại đây mấy hôm chưa vỠlà ng được.
- Có việc gì thế!
Ngà y mai tôi phải đến thăm quan huyện Vương để lÄ©nh tiá»n là m má»™t cái “nhà bia†cho ngưá»i thÃm cá»§a tôi đã chết được khen là có tiết hạnh. Äồng thá»i tôi muốn ná»™p thuế luôn. Ngà y kia tôi phải đến chúc thá» ngưá»i con gái cụ Bà nh đúng mưá»i tuổi. Ngà y kia lại là ngà y ông Phương thứ sáu má»i tôi đến ăn cÆ¡m trưa. Tôi phải đến đấy rồi má»›i vá» quê được.
Ngu khịt mÅ©i cưá»i, giữ cụ Thà nh ở lại ăn cÆ¡m trưa. Khi cụ Thà nh đến Nha Môn, Ngu sai má»™t ngưá»i đầy tá»› má»i ÄÆ°á»ng Tam Äà m đến. Vì há» Phương hà ng ngà y chỉ má»i ÄÆ°á»ng Nhị đã đỗ cá» nhân đến ăn tiệc, mà không má»i Tam Äà m, cho nên ÄÆ°á»ng Tam Äà m luôn luôn dò la tin tức há» Phương: Ông ta biết hôm nà o gia đình há» Phương má»i khách, má»i bao nhiêu ngưá»i và cách dò la cá»§a ông ta bao giá» cÅ©ng đúng. Ngu biết ông ta có cái táºt ấy nên má»›i đến nhà há»i:
- Ông là m Æ¡n há»i xem ông Phương thứ sáu ở hiệu “Nhân Xương†chừng ba hôm nữa có má»i cụ Thà nh đến ăn tiệc không? Nếu ông há»i dò đúng thì hôm ấy tôi má»i ông ăn má»™t bữa cÆ¡m.
ÄÆ°á»ng Tam Äà m nháºn lá»i, Ä‘i má»™t lát rồi trở vá» nói:
- Không có việc ấy đâu. Ba ngà y nữa ông Phương thứ sáu không má»i ai hết.
- Tốt! Tốt lắm! Ba ngà y nữa ông đến đây từ sáng sớm và chúng ta ăn tiệc suốt ngà y.
ÄÆ°á»ng Tam Äà m Ä‘i rồi, Ngu bảo đầy tá»› đến hiệu buôn hương, sáp nhá» ngưá»i là m công ở đấy viết giúp má»™t tá» thiếp Ä‘á», trên đỠmấy chữ: “Trưa mưá»i tám má»i ông đến nhà tôi ăn cÆ¡mâ€. Dưới Ä‘á»: “Phương thượcâ€. Tá» thiếp được bá» và o phong bì và dán lại. Ngu sai bá» trên án thư trong phòng cụ Thà nh ngá»§. Sau khi đã ná»™p thuế xong, cụ Thà nh trở vá» thấy tá» danh thiếp má»i, mừng quýnh, nghÄ© bụng:
- Ta thế mà gặp may! Nói liá»u má»™t cái mà lại hóa đúng.
Cụ Thà nh vui vẻ đi ngủ.
Äến ngà y mưá»i tám, ÄÆ°á»ng Tam Äà m đến từ sáng sá»›m. Ngu má»i cụ Thà nh và o nhà khách cụ Thà nh thấy đầy tá»› lần lượt Ä‘i qua cổng xuống nhà bếp. Ngưá»i thì mang rượu, ngưá»i thì mang gà vịt, ngưá»i lại mang cá, dò lợn, ngưá»i mang bốn gói mứt, ngưá»i mang má»™t đĩa bánh nướng. Cụ biết là có bữa tiệc nhưng không há»i gì. Ngu há»i ÄÆ°á»ng:
- Anh có nói vá»›i những ngưá»i thợ ná» và thợ má»™c vá» việc sá»a nhà Nguyên VÅ© không?
- Tôi đã nói rồi. Cần rất nhiá»u váºt liệu. Tưá»ng ngoà i đã đổ, cần phải xây lại, lại phải là m má»™t cái ná»n má»›i. Như thế, thợ lợp nhà phải là m mất ba tháng. Cá»™t nhà kèo cần phải thay và xà nhà phải đóng Ä‘inh. Cần nhiá»u thợ má»™c. Nhưng trong việc sá»a chữa nhà , thợ má»™c, thợ ná» chỉ là m ná»a ngà y thôi. Há» nói mất ba trăm lạng nhưng tôi sợ phải mất đến năm trăm lạng má»›i chữa xong.
Cụ Thà nh nói với Ngu:
- Tổ tiên ông ngà y xưa đã dá»±ng nên nhà Nguyên VÅ©, nó đã là m cho nhiá»u ngưá»i ở trong huyện nà y thi đỗ. Nhưng nay lại phát vá» há» Bà nh. Như váºy há» Bà nh phải xuất tiá»n ra chữa má»›i phải. Việc đó có liên quan gì đến ông, tại sao ông lại chịu mất nhiá»u tiá»n như váºy?
Ngu nói:
- Äúng đấy! Nhá» cụ là m Æ¡n nói há»™ vá»›i há» Bà nh để há» giúp tôi Ãt tiá»n. Tôi sẽ trả Æ¡n cụ sau.
- Khi tôi gặp há», tôi sẽ nói việc đó. Mặc dầu trong gia đình ấy có nhiá»u ngưá»i là m quan, tá»± phụ và khinh ngưá»i, nhưng há» vẫn tin nhưng Ä‘iá»u lão già nà y nói lắm.
Ngưá»i đầy tá»› cá»§a Ngu thì thầm vá»›i má»™t ngưá»i bán cỠở cá»a sau, đưa cho ngưá»i kia bốn đồng tiá»n bảo và o trước cổng gá»i:
- Cụ Thà nh, tôi ở nhà ông Phương thứ sáu lại đây, ông Phương má»i cụ đến chÆ¡i. Ông Ä‘ang đợi cụ ở nhà .
- Cụ Thà nh nói:
- VỠbẩm với cụ tôi sẽ lại ngay.
Ngưá»i bán cá» ra ngay. Cụ Thà nh chà o Ngu Lương Ä‘i thẳng đến hiệu Nhân Xương. Ngưá»i giữ cổng đưa và o, chá»§ nhân là ông Phương thứ sáu ra đón. Hai bên thì lá»… rồi ngồi xuống. Phương há»i:
- Cụ đến đây bao gi�
Cụ Thà nh kinh ngạc đáp:
- Äến đây hôm kia.
- Cụ ở đâu?
Cụ Thà nh lại cà ng hoảng sợ trả lá»i:
- Ở nhà ông Ngu Lương.
Äầy tá»› bưng trà và o. Cụ Thà nh nói:
- Hôm nay tốt trá»i!
- Phải.
- Cụ đã gặp quan phụ mẫu chưa?
- Tôi đã gặp hôm kia.
Hai ngưá»i ngồi không biết nói gì, chỉ uống trà . Cụ thà nh nói:
- Quan phá»§ mấy lâu nay không xuống huyện. Nếu quan phá»§ xuống huyện thì thế nà o cÅ©ng đến nhà cụ trước. Ngà i thân vá»›i cụ nhất. Thá»±c ra cụ là ngưá»i nhà ngà i kÃnh trá»ng nhất chẳng ai có thể sánh được!
- Quan án sát mới đã đến. Tôi chắc quan phủ thế nà o cũng xuống huyện.
- Phải đấy!
Hai ngưá»i ngồi, uống má»™t lượt trà nữa nhưng không thấy có khách nà o đến và cÅ©ng không thấy tiệc tùng gì bà y ra. Cụ Thà nh rất phân vân, trong bụng lại đói, đà nh phải cáo từ má»™t tiếng để xem cụ Phương nói thế nà o. Bèn đứng dáºy nói:
- Tôi xin chà o cụ.
Phương cÅ©ng đứng dáºy nói:
- Cụ ngồi chơi lát nữa.
- Không, tôi báºn phải Ä‘i.
Cụ Thà nh từ biệt, Phương tiá»…n ra cổng. Cụ Thà nh ra khá»i cổng vò đầu, gãi tai, trong lòng suy nghÄ©:
- Hay là ta đến sớm quá chăng? Lại nghĩ:
- Hay là ta đã là m pháºt ý ông ta chăng? Lại nghÄ©:
- Hay là ta Ä‘á»c tá» danh thiếp sai chăng?
Cụ chỉ suy nghĩ mãi nhưng không sao hiểu được. Rồi lại sức nhớ:
- Ở nhà ông Ngu hiện nay có bữa tiệc. Mình phải vỠăn ngay, rồi sau hẵng hay.
Cụ Thà nh Ä‘i má»™t mạch vá» nhà Ngu. Ngu Ä‘ang ngồi ăn vá»›i ÄÆ°á»ng Tam Äà m, Diêu và hai ngưá»i nhà ở trong thư phòng. Trước mặt là năm sáu bát đổ ăn, hÆ¡i bốc nghi ngút. Há» Ä‘ang ăn uống vui vẻ thì thấy cụ Thà nh và o. Tất cả đứng dáºy.
Ngu nói:
- Cụ Thà nh bỠchúng ta đến nhà cụ Phương ăn một bữa tiệc ngon hơn.
Rồi lại thêm:
- Mau mau đưa một cái ghế ra đây cho cụ ngồi. Rót một chén trà lâu năm cụ uống cho tiêu cơm.
Äầy tá»› Ä‘em ra má»™t cái ghế đặt trước mặt má»i cụ Thà nh ngồi. Lại rót trà liên tiếp cho cụ uống, hết chén nà y đến chén khác. Cụ Thà nh cà ng uống cà ng đói, cá»±c quá nói không ra lá»i. Mắt nhìn thấy ngưá»i ta xá»›i thịt lợn, thịt vịt, cá, ba ba, mà thèm chảy nước dãi tức phát Ä‘iên lên được. HỠăn mãi đến tối mà cụ Thà nh thì phải nhịn đói trà n. Äợi cho Ngu tiá»…n khách ra cá»a, cụ Thà nh má»›i gá»i quản gia và o phòng xin má»™t bát cÆ¡m rang qua rồi ăn. Sau đó cụ và o buồng ngá»§, nhưng giáºn quá không sao ngá»§ được. Hôm sau, cụ Thà nh từ biệt Ngu Lương vá» là ng. Ngu Lương nói:
- Bao giỠcụ trở lại?
- Khi nà o việc ruá»™ng kia thu xếp xong xuôi tôi sẽ trở lại. Nếu chưa xong, tôi phải đợi cho đến khi bà thÃm cá»§a tôi được và o Ä‘á»n thá» tiết hạnh tôi má»›i trở lại.
Nói xong cụ từ biệt ra vá».
Má»™t hôm Ngu Lương ở nhà không có việc gì. ÄÆ°á»ng Nhị đến chÆ¡i, há»i:
- Anh Ngu, ông há» Quý hôm trước quả tháºt là ở nhà quan phá»§ đến đây. Ông ta ở chùa Bảo Lâm. Ông Phương thứ sáu và ông Bà nh thứ hai Ä‘á»u gặp ông ta rồi. Anh nói đúng thá»±c!
- Hôm trước chÃnh anh nói là không đúng, hôm nay lại chÃnh anh nói là đúng. Nhưng thôi, đúng hay không ta cÅ©ng không cần bà n chuyện đó nữa.
ÄÆ°á»ng Nhị cưá»i và nói:
- Tôi chưa bao giá» gặp quan phá»§. Thế nà o anh cÅ©ng đến phá»§ thăm ông Quý váºy cho tôi cùng Ä‘i để được gặp quan phá»§ có được không?
- Như thế cũng được.
Mấy hôm sau, hai ngưá»i thuê hai cái kiệu đến phá»§ Phụng Dương. Äến nha môn, hỠđưa danh thiếp. Ngu lại đưa má»™t danh thiếp khác gá»i cho Quý Vi Tiêu. Sau khi nháºn danh thiếp, má»™t ngưá»i ra nói:
- Ông Quý đã Ä‘i Dương Châu rồi. Cụ má»i các ông và o. Hai ngưá»i và o, tri phá»§ tiếp ở thư phòng. Sau khi Ä‘i ra, hai ngưá»i và o trá» trong má»™t gian phòng ở phÃa đông thà nh phố. Tri phá»§ viết thiếp má»i hỠăn cÆ¡m. ÄÆ°á»ng Nhị nói vá»›i
Ngu Lương:
- Quan phá»§ má»i chúng ta đến mai ăn cÆ¡m nhưng nếu chúng ta cứ ngồi đây đợi cho quan phá»§ cho ngưá»i đến tìm thì không tiện. Ngà y mai chúng ta cứ và o chùa Long Hưng ở trước cổng phá»§, há»… thấy quan sai ngưá»i đến má»i là chúng ta và o luôn.
Ngu cưá»i mà nói:
- Cũng được!
Hôm sau, ăn cÆ¡m trưa xong, hai ngưá»i đến ngồi đợi trong nhà má»™t vị hòa thượng ở chùa Long Hưng. Nghe ở nhà má»™t vị hòa thượng bên cạnh có tiếng đà n, tiếng hát rất hay. ÄÆ°á»ng Nhị nói:
- Hát hay lắm. Tôi phải sang xem mới được.
ÄÆ°á»ng Ä‘i xem nhưng quay trở lại ngay, mặt mà y giáºn dữ trách Ngu Lương:
- Anh chÆ¡i tôi má»™t vố cay quá. Anh có biết ai hát ở đấy không? Äó là cụ Phương thứ sáu chá»§ hiệu Nhân Xương ở huyện ta vá»›i công tá» con quan phá»§. bữa tiệc hết sức sang trá»ng. Má»—i ngưá»i lại ôm má»™t con hát tuồng. Quả thá»±c hỠăn chÆ¡i sung sướng quá. Nếu tôi biết há» thân thiết vá»›i nhau như váºy thì hôm qua tôi đã cùng cụ Phương thứ sáu đến thăm quan phá»§ rồi. Nếu tôi cùng đến vá»›i ông ta thì nay tôi đã cùng ngồi má»™t chá»— vá»›i công tá». Còn tôi Ä‘i vá»›i anh thì tuy được gặp mặt quan phá»§ đấy nhưng không sao thân máºt như Ä‘i vá»›i cụ Phương được. Quả thá»±c là tiếc!
- Äó là anh nói vá»›i tôi đấy chứ! Tôi có ép anh đâu. Bây giá» cụ Phương ở đây, anh cứ việc và o nháºp bá»n vá»›i ông ta cÅ©ng được chứ sao!
- Äã cùng Ä‘i vá»›i nhau thì phải Ä‘i cho trót. Tôi đã cùng anh đến thăm quan phá»§, thì cùng phải đến ăn tiệc ở đấy chứ.
Vừa lúc ấy, trong nha môn có ngưá»i ra má»i, hai ngưá»i Ä‘i và o. Tri phá»§ ra tiếp nói rằng mình ngưỡng má»™ đã lâu, lại há»i:
- Khi nà o những ngưá»i tiết hạnh ở trong huyện được đưa và o Ä‘á»n thá», tôi sẽ phải xuống huyện để dá»± lá»….
Hai ngưá»i đáp:
- Lúc trở vá» chúng tôi sẽ định ngà y, thế nà o cÅ©ng xin má»i ngà i đến.
Ä‚n cÆ¡m xong há» từ biệt ra vá». Hôm sau, há» lại viết thiếp cáo từ và trở vá» huyện. Ngu Lương vá» nhà được má»™t ngà y thì Dư Hữu Äạt đến nói:
- Ngà y mồng ba sắp đến sẽ là m lá»… đưa những ngưá»i tiết hạnh và o Ä‘á»n thá». Hai gia đình chúng ta có nhiá»u bà bác và bà thÃm được đưa và o Ä‘á»n thá». Chúng ta phải sắm đồ tế lá»…, tất cả há» hà ng Ä‘á»u phải ra để rước và o nhà thá». Chúng ta phải sắm đồ tế lá»…, tất cả há» hà ng Ä‘á»u phải ra để rước và o nhà thá».
Chúng ta nên Ä‘i báo má»i ngưá»i.
- Cố nhiên, gia đình em có má»™t ngưá»i, gia đình anh có hai ngưá»i được phong tiết hạnh. Hai gia đình chúng ta có tất cả non má»™t trăm năm mươi ngưá»i, chúng ta phải ăn mặc đồ lá»… phục để rước và o nhà thá», như thế má»›i gá»i là là m theo lối má»™t gia đình lá»›n chứ.
- Tôi sẽ đi báo với gia đình và hỠhà ng tôi, anh sẽ đi báo với gia đình và hỠhà ng anh.
Ngu Ä‘i thăm há» hà ng má»™t lượt, bá»±c bá»™i vô cùng, vá» nhà cả đêm không sao ngá»§ được. Sáng hôm sau Dư đến, cặp mắt tròn xoe nói má»™t cách giáºn dữ:
- HỠhà ng của em nói như thế nà o?
- Còn há» anh thì sao? Tại sao anh có vẻ tức tối như váºy.
- Em đừng há»i anh nữa! Anh Ä‘em việc ấy nói vá»›i há» hà ng anh, không ai Ä‘i cả, cái đó không cần nói. Nhưng há» lại nói rằng bà cụ Phương được đưa và o Ä‘á»n thá», thế nà o há» cÅ©ng phải Ä‘i rước và há» lại kéo anh cùng Ä‘i. Anh không nghe, há» chế nhạo bảo anh không hiểu gì thá»i thế hết. Em thấy như thế có tức không?
Ngu cưá»i và nói:
- Há» hà ng em cÅ©ng thế. Cả đêm em không sao ngá»§ được. Äến mai em sẽ sắm sá»a đồ tế lá»… và rước bà thÃm, không cần gì đến há».
- Anh cũng phải là m như thế mới được. Bà n định như thế là xong.
Äến ngà y mồng ba Ngu mặc áo, đội mÅ© má»›i sai đầy tá»› mang má»™t bà n lá»… váºt đến nhà ngưá»i em há» thứ tám. Và o cá»a, Ngu thấy vắng tanh không có má»™t ngưá»i khách nà o. Ngưá»i em há» là má»™t anh tú tà i xác, áo quần rách rưới ra vái chà o. Ngu và o nhà đến trước bà n thá» bà thÃm vái lạy đưa bà i vị lên xe. Há» thuê má»™t cái long đình(Long đình: Hương án trên có lợp mái, ở trong đỠbà i vị, hương hoa, có thể khiêng Ä‘i) nhá» bốn ngưá»i khiêng. Bốn ngưá»i nhà quê thất thểu khiêng Ä‘i. Äằng sau không có má»™t ai Ä‘i theo, chỉ có bốn ngưá»i thổi sáo Ä‘i trước thổi lung tung trong khi khiêng long đình Ä‘i qua phố. Ngu Lương và em há» Ä‘i theo sau. Từ cá»a từ đưá»ng nhìn ra, hai anh em Ngu Lương nhìn thấy hai cái long đình đã rách, lại không có ngưá»i thổi sáo, theo sau chỉ có hai anh em Dư Hữu Äạt và Dư Hữu Trá»ng. Äến trước cá»a từ đưá»ng bốn ngưá»i gặp nhau vái chà o. Nhìn thấy ở lầu Tôn Kinh trước nhà thỠđã treo đèn, treo cá» bà y tiệc rượu. Lầu nà y rất cao lá»›n, lại ở ngay giữa đưá»ng, đứng ở đâu cÅ©ng nhìn thấy. Nhưng ngưá»i hát tuồng Ä‘ang mang rương hòm đến. Những ngưá»i khiêng long đình nói:
- Những ngưá»i hát tuồng cá»§a cụ Phương đã đến rồi.
HỠđứng đấy má»™t lát thì nghe tiếng súng ở cá»a tây. Những ngưá»i khiêng long đình nói:
- Bà cụ Phương đã ra!
Lát sau nghe tiếng thanh la và tiếng trống. Hai cái dù và ng, tám cái cá», và bốn đội cưỡi ngá»±a mang theo những cái biển Ä‘á»: “Thượng thư bá»™ lá»…â€, “hà n lâm há»c sÄ©â€, “Äô đốc há»c việnâ€, “Trạng nguyên cáºp đệâ€. Những cái biển nà y Ä‘á»u do gia đình há» Dư và há» Ngu đưa đến cả. Khi đám rước Ä‘i qua, tiếng thanh la, tiếng kèn vang lên, khói trầm nghi ngút, Ä‘oà n ngưá»i rước bà i vị cá»§a bà cụ Phương đến. Bà i vị nà y được tám ngưá»i đà n bà chân to khiêng Ä‘i. Cụ Phương thứ sáu đầu đội mÅ© sa tròn Ä‘i theo sau bà i vị. Äằng sau, là hai hà ng quan khách, hương thân và tú tà i. Trong đám hương thân có ông Bà nh thứ hai, thứ ba, thứ năm, thứ bảy. Ngoà i ra, những ngưá»i đỗ cá» nhân, tiến sÄ©, cống sinh, giám sinh trong hai gia đình cá»§a Dư Hữu Äạt và Ngu Lương, tất cả đến sáu bảy mươi ngưá»i Ä‘á»u đội mÅ© sa mặc áo cổ tròn, ra vẻ cung kÃnh lắm. Lại đến sáu bảy mươi ngưá»i tú tà i cá»§a hai gia đình Ngu và Dư mặc áo dà i, đội mÅ© vá»™i và ng chạy theo sau. Ngưá»i hương thân Ä‘i cuối cùng lÃ ÄÆ°á»ng Nhị, tay cầm má»™t quyển sổ Ä‘ang ghi chép. Ngưá»i tú tà i cuối cùng lÃ ÄÆ°á»ng Tam Äà m, tay cÅ©ng cầm má»™t quyển sổ Ä‘ang ghi chép. Bởi vì gia đình há» Ngu và há» Dư là gia đình thi lá»… và cÅ©ng còn biết tá»± trá»ng cho nên khi đến trước bà n thá», nhìn thấy long đình cá»§a ngưá»i trong há» mình ở đây, cÅ©ng có bảy, tám ngưá»i đến vái lạy. Sau đó tất cả Ä‘oà n ngưá»i xô nhau đưa long đình cá»§a bà cụ Phương và o nhà thá». Äằng sau là tri huyện, đốc há»c, thÆ¡ lại, bá tổng có đủ các đồ chắp sá»±, kèn trống. Quan huyện, quan há»c đạo, thÆ¡ lại, hương thân, tú tà i, nhà chá»§ lần lượt và o lạy. Lạy xong, má»i ngưá»i kéo nhau ra, đến lầu “Tôn kinh†ăn uống. Äợi cho má»i ngưá»i Ä‘i hết, Dư và Ngu mang long đình đặt và o đúng chá»—. Trong há» Ngu, thì Ngu Lương soạn má»™t bà n lá»… tế, trong há» Dư thì Dư Hữu Äạt sá»a lá»… tam sinh. Lá»… xong, há» khiêng bà n tế ra ngoà i. Nhưng không có nÆ¡i nà o ăn, hỠđịnh mượn nhà ngưá»i giữ trưá»ng thi. Dư Hữu Äạt ngẩng đẩu lên nhìn lầu “Tôn Kinh†thấy khách khứa mặc áo gấm Ä‘i già y đỠđang rót rượu chúc nhau. Cụ Phương thứ sáu sau buổi lá»… thấy gò bó nên cất cái mÅ© sa và áo cổ tròn, đội má»™t cái mÅ© vuông, mặc quần áo thưá»ng, Ä‘i Ä‘i lại lại, ngoà i hà nh lang. Có má»™t ngưá»i đà n bà bán hoa há» Quyá»n, có đôi bà n chân to, bước lên lầu vừa cưá»i vừa nói:
- Tôi đến đây để xem đưa bà cụ và o Ä‘á»n thá».
Vẻ mặt cụ Phương thứ sáu vui mừng há»›n hở. Cụ đứng dá»±a và o lan can nhìn những ngá»n cá» và những ngưá»i chÆ¡i nhạc, chỉ và o váºt nà y, váºt kia và cắt nghÄ©a cho bà kia nghe. Bà Quyá»n thì má»™t tay vịn và o lan can, má»™t tay sá» và o lưng bắt ráºn. Bắt được con nà o lại bá» và o miệng cắn. Nhìn thấy thế, Dư Hữu Äạt chịu không nổi, nói:
- Nà y em, chúng ta không uống rượu ở đây là m gì, hãy khiêng bà n vỠnhà chúng ta. Hai anh sẽ đến nhà em ăn. Như thế còn hơn ngồi nhìn cái cảnh tượng nà y.
Má»i ngưá»i bèn khiêng bà n thá» vá» nhà , bốn năm ngưá»i theo sau. Trên đưá»ng cái, Hữu Äạt nói vá»›i Ngu Lương:
- Nà y em! Trong cái huyện nà y không còn biết lễ nghĩa, liêm sỉ gì nữa, cũng vì ở đây chẳng còn một ông thầy nà o ra hồn. Nếu ở Nam Kinh chỗ Ngu bác sĩ thì là m gì có những việc như thế nà y!
Dư Hữu Trá»ng nói:
- Ngu bác sÄ© không ngăn cấm ai việc gì. Nhưng nhìn những hà nh động cá»§a ông má»i ngưá»i Ä‘á»u cảm hóa nên không ai là m những việc trái lá»….
Mấy ngưá»i thở dà i, cùng vá» nhà uống rượu rồi ai vá» nhà nấy.
Lúc nà y đã bắt đầu sá»a chữa lầu Nguyên VÅ©. Ngà y nà o Ngu Lương cÅ©ng đến đôn đốc công việc. Hôm ấy Ngu trở vá» nhà thì thấy cụ Thà nh đã ngồi trong thư phòng. Ngu vái chà o, sai Ä‘em trà ra uống và há»i:
- Tại sao trong ngà y lễ trước đây không thấy cụ đến?
- Hôm ấy tôi cÅ©ng muốn đến lắm nhưng còn mắc bệnh không thể đến được. Em tôi vá» là ng nói buổi lá»… tháºt là náo nhiệt, ngưá»i Ä‘i đưa đám nhà cụ Phương cháºt mất ná»a đưá»ng, quan huyện Vương và nhà cụ Bà nh cÅ©ng Ä‘á»u Ä‘i đưa. Ở trên lầu “Tôn Kinh†có ăn uống, hát xướng. Ngưá»i các nÆ¡i Ä‘á»u kéo nhau đến xem, há» nói rằng: Ngoà i gia đình cụ Phương ra, không có ai là m được má»™t cái lá»… như váºy. Thế nà o? Ông cÅ©ng có mặt và uống rượu ở trên lầu có phải không?
- Cụ không biết hôm ấy tôi cÅ©ng phải đưa bà thÃm cá»§a tôi.
Cụ Thà nh cưá»i nhạt nói:
- Ông em há» cá»§a ông nghèo quá không có tiá»n mua quần áo mà mặc, còn ai chịu đưa đám là m gì? Chắc ông đùa vá»›i tôi đấy thôi. Thế nà o ông cÅ©ng đưa đám bà cụ Phương.
- Thôi, việc ấy đã qua rồi, nói là m gì nữa. Ä‚n cÆ¡m chiá»u xong, cụ Thà nh nói:
- Ngưá»i chá»§ ruá»™ng và ngưá»i mách mối Ä‘á»u lên đây. Hiện nay hỠở trong chùa Bảo Lâm. Nếu ông muốn mua ruá»™ng thì đến mai là có thể xong.
- Như thế cũng được.
- Lại còn má»™t việc nữa. Tôi chÃnh là ngưá»i nói cho ông biết vá» thá»a ruá»™ng ấy. Tôi muốn được năm mưá»i lạng vá» tiá»n công. Ông phải trả cho tôi số tiá»n ấy, tôi lại sẽ lấy tiá»n ở ngưá»i mách mối nữa.
- Cái đó chẳng cần phải bà n.
Cụ Thà nh má»›i kể lại tất cả tô, giá tiá»n mua ruá»™ng, cân để cân, sổ bạ, giá tiá»n vá» gà , cá», tiá»n tô, tiá»n rượu, tiá»n chữ ký, tiá»n biếu nghiệp chá»§ vân vân... Cụ Thà nh Ä‘em ngưá»i chá»§ ruá»™ng, ngưá»i mách mối đến nhà Ngu Lương từ sáng sá»›m. Cụ Thà nh đến, bảo viết khế cho xong. Nhưng khi bước và o thư phòng bảo Ngu Lương ký và o khế bán ruá»™ng thì cụ Thà nh thấy những ngưá»i thợ ná», thợ má»™c Ä‘ang lÄ©nh tiá»n ở đây. Ngu Lương Ä‘em tiá»n ra phân phát từng đỉnh năm mươi lạng má»™t, má»™t lát phát hết mấy trăm lạng. Chá» cho há» Ä‘i hết, cụ Thà nh đến bảo ký và o khế bán ruá»™ng. Ngu Lương trợn mắt nói:
- Ruộng đắt quá, tôi không muốn mua.
Cụ Thà nh giáºt mình không biết nói gì. Ngu Lương nói:
- Thưa cụ, quả tháºt tôi không muốn. Và quay lại bảo đầy tá»›:
- Mà y ra bảo những ngưá»i nhà quê ở ngoà i sảnh Ä‘i cho rảnh mắt.
Cụ Thà nh cau mà y nhăn mặt đà nh phải đi ra. Chỉ nhân phen nà y khiến cho:
Lìa nÆ¡i ác tục, thói nhà nho lại rạng môn tưá»ng;
đến chốn danh bang, ngưá»i hiá»n triết tiếc không gặp mặt.
Muốn biết việc sau như thế nà o hãy xem hồi sau phân giải.
Last edited by quykiemtu; 17-12-2008 at 02:47 PM.
|

10-09-2008, 04:57 PM
|
 |
Thượng Thiên Hạ Äịa Duy Ngã Äá»™c Tôn
|
|
Tham gia: May 2008
Äến từ: Việt Nam
Bà i gởi: 3,304
Thá»i gian online: 3 tuần 5 ngà y 16 giá»
Thanks: 932
Thanked 2,152 Times in 223 Posts
|
|
Hồi thứ bốn tám
Phủ Huy Châu liệt phu chết theo chồng
Äá»n Thái Bá hiá»n xưa ghi việc cÅ©
Dư Hữu Äạt dạy há»c ở nhà Ngu Lương, theo thưá»ng lệ cứ sáng Ä‘i chiá»u vá». Hôm ấy Hữu Äạt dáºy sá»›m, rá»a mặt xong, uống trà định sang lá»›p há»c. Nhưng vừa ra đến cá»a thì thấy ba ngưá»i cưỡi ngá»±a đến. Tất cả xuống ngá»±a chà o mừng Dư Hữu Äạt, Hữu Äạt há»i:
- Có việc gì mà chúc mừng thế?
Những ngưá»i báo tin đưa ra má»™t tá» giấy báo rằng Dư Hữu Äạt đã được bổ là m huấn đạo ở Huy Châu, Dư rất mừng rỡ, má»i hỠăn cÆ¡m, uống rượu rồi cho tiá»n để há» vá». Sau đó, Ngu Lương và bà con, bạn bè cÅ©ng đến mừng. Dư Hữu Äạt lo báºn việc tiếp khách mất mấy ngà y, rồi thu xếp để đến An Ninh lÃnh bằng. LÄ©nh bằng xong, Hữu Äạt Ä‘em gia đình đến nÆ¡i là m việc. Hữu Äạt má»i Hữu Trá»ng cùng Ä‘i vá»›i mình. Hữu Trá»ng nói:
- Lương anh chẳng bao nhiêu. Khi anh đến đấy sợ không đủ chi dùng. Em ở nhà thôi.
Hữu Äạt nói:
- Hai anh em ta gặp được nhau ngà y nà o là quà ngà y ấy. Trước đây, hai ta Ä‘á»u phải Ä‘i dạy há»c các nÆ¡i, có khi hà ng năm không gặp mặt nhau. Nay chúng ta đã già rồi, chỉ mong anh em được sống vá»›i nhau cho lâu dà i chứ việc no hay đói thì ta sẽ bà n sau. Là m quan lẽ nà o chẳng hÆ¡n dạy há»c ở nhà riêng sao! Em cứ Ä‘i vá»›i anh.
Dư Hữu Trá»ng bằng lòng thu xếp hà nh lý, cùng đến Huy Châu. Vì Hữu Äạt là má»™t nhà văn rất nổi tiếng, má»i ngưá»i ở Huy Châu Ä‘á»u biết, cho nên ông đến đấy là m quan, nhân dân Huy Châu nghe tin Ä‘á»u mừng rỡ. Sau khi đến nháºm chức, má»i ngưá»i thấy Hữu Äạt tÃnh tình rá»™ng rãi, ăn nói tá» thông suốt, cho nên những ngưá»i tú tà i nà o chưa đến gặp cÅ©ng Ä‘á»u muốn đến. Há» Ä‘á»u thấy mình được má»™t vì thầy sáng suốt. Äến lúc nói chuyện vá»›i Hữu Trá»ng thấy lá»i nói nà o cá»§a Hữu Trá»ng cÅ©ng là lá»i cá»§a con ngưá»i có há»c vấn, má»i ngưá»i lại cà ng thêm kÃnh trá»ng. Ngà y nà o cÅ©ng có mấy ngưá»i tú tà i đến thăm. Hôm ấy, Hữu Äạt Ä‘ang ngồi ngoà i nhà sảnh bá»—ng thấy ở bên ngoà i có má»™t ngưá»i tú tà i bước và o. Y đầu đội mÅ© vuông, mình mặc áo mà u lam, da mặt Ä‘en sạm, râu lốm đốm bạc, tuổi trạc sáu mươi. Ngưá»i nà y cầm trên tay má»™t tá» danh thiếp đưa cho Hữu Äạt. Hữu Äạt xem tá» danh thiếp Ä‘á»: “Há»c trò là Vương Uẩnâ€. Sau khi đưa danh thiếp, Vương vái chà o. Hữu Äạt đáp lá»… và há»i:
- Có phải tên tá»± cá»§a ông là Ngá»c Huy phải không?
- Vâng chÃnh tôi.
- Anh Ngá»c Huy! Tôi mong anh đã hai mươi năm nay, ngà y nay má»›i được gặp mặt. Chúng ta chỉ nên xem nhau là anh em, không cần phải theo lệ tục là m gì.
Hữu Äạt má»i Vương và o thư phòng sai đầy tá»› má»i Hữu Trá»ng ra. Hữu Trá»ng ra gặp Vương Ngá»c Huy. Cả hai Ä‘á»u nói mình mấy lâu khao khát nay má»›i được gặp nhau. Sau đó, cả ba ngồi xuống. Vương ngá»c Huy nói:
- Con là tú tà i ở trưá»ng nà y đã ba mươi năm nay. Con vốn là má»™t con ngưá»i ngông cuồng, mấy năm trước đối vá»›i thầy há»c chẳng qua chỉ gặp qua má»™t lần ở công đưá»ng mà thôi, nhưng nay được tin thầy và chú ở đây là hai ngưá»i nổi tiếng, con sẽ xin đến luôn để được thầy và chú dạy bảo. Mong thầy không xem con như má»i ngưá»i môn sinh khác mà xem con như đứa há»c trò má»›i há»c.
Hữu Äạt nói:
- Sao anh nói như váºy? Chúng ta là bạn bè từ lâu. Hữu Trá»ng nói:
- Trước đây tôi có nghe nói ông gia thế thanh bần. Äá»™ nà y ông có dạy há»c ở nhà không. Mấy lâu nay ông là m nghá» gì để sống?
- Chẳng giấu gì chú, sÃnh bình tôi, có má»™t chà hướng. Tôi muốn viết ba bá»™ sách để giúp Ä‘á»i.
Hữu Äạt há»i:
- Ba bá»™ sách gì váºy?
- Một bộ sách vỠlễ, một bộ sách vỠvăn tự, một bộ sách vỠhương ước.
Hữu Trá»ng há»i:
- Bộ sách vỠlễ nói gì?
- Bá»™ sách vá» lá»… nói đến ba thứ lá»… lá»›n như nói vá» lá»… vá»›i cha mẹ, lá»… vá»›i ngưá»i lá»›n, báºc huynh trưởng chẳng hạn. Những chữ lấy trong kinh ra thì viết lá»›n ở dưới có chú thÃch thêm lá»i bà n cá»§a các nhà và lấy những việc trong sỠđể dẫn chứng. Như váºy há»c sinh từ bé có thể há»c táºp được.
Hữu Äạt nói:
- Má»™t bá»™ sách như váºy cần phải được bá»™ há»c cho lưu hà nh khắp thiên hạ. Còn bá»™ sách vá» văn tá»± nói gì?
- Bộ nà y con là m mất bảy năm. Nay đã xong, con sẽ đưa lên để thầy xem.
Hữu Äạt nói:
- Việc há»c vá» văn tá»± mấy lâu nay ngưá»i ta đã bá». Nay có quyển sách nà y thá»±c là công lao không phải nhá». Còn quyển vá» hương ước thì nói gì?
- Quyá»n hương ước chẳng qua là ghi thêm những lá»… nghi để dạy cho nhân dân.
Ba bá»™ sách nà y là m cho con báºn rá»™n suốt ngà y cho nên không có thì giá» dạy há»c.
Hữu Äạt há»i:
- Ông có mấy ngưá»i con trai?
- Con chỉ có má»™t cháu trai, bốn cháu gái! Cháu gái đầu góa chồng ở nhà . Mấy cháu gái nhá» cÅ©ng vừa lấy chồng má»™t năm nay. Dư Hữu Äạt giữ Vương ở lại ăn cÆ¡m, trả lại Vương tá» danh thiếp, mà rằng:
- Hai anh em tôi má»i ông thỉnh thoảng đến chÆ¡i, xin ông đừng ná» hà gì cái cảnh cÆ¡m rau cá»§a chúng tôi.
Sau đó, hai ngưá»i tiá»…n Vương ra cá»a. Vương bước thá»§ng thỉnh vá» nhà . Nhà ở cách thà nh phố đến mưá»i lăm dặm. Vương Ngá»c Huy trở vá» nhà nói vá»›i vợ và con vá» việc Dư huấn đạo đối đãi mình tốt như thế nà o. Hôm sau, Dư Hữu Äạt Ä‘i kiệu xuống là ng thăm và ngồi trong gian nhà tranh nói chuyện. Má»™t lát rồi vá». Hôm sau nữa, Dư Hữu Trá»ng lại thân hà nh đến mang theo má»™t ngưá»i đầy tá»› quảy má»™t đấu gạo. Hữu Trá»ng bước và o chà o Vương Ngá»c Huy, hai ngưá»i cùng ngồi. Hữu Trá»ng nói:
- Äấu gạo nà y là bổng lá»™c cá»§a anh tôi. Và lấy trong tay áo ra má»™t gói bạc nói:
- Äây là má»™t lạng bạc tiá»n lương cá»§a anh tôi, chúng tôi đưa đến cho ông mong để góp phần và o việc cá»§i nước và i ngà y.
Vương Ngá»c Huy nháºn lấy bạc và nói:
- Tôi không có chút gì kÃnh biếu thầy và chú nay lại được thầy săn sóc đến tháºt là quá đáng.
Hữu Trá»ng cưá»i mà rằng:
- Nói là m gì cái việc ấy! Lương huấn đạo vốn chẳng bao nhiêu, anh tôi lại má»›i đến nháºm chức. Ngu bác sÄ© ở Nam Kinh vẫn thưá»ng biếu những ngưá»i danh sÄ© hà ng chục lạng bạc. Anh tôi cÅ©ng muốn bắt chước ông ta.
- Äây là váºt tặng cá»§a báºc trưởng giả, tôi dám đâu không nháºn, váºy xin bái lÄ©nh.
Ngá»c Huy giữ Hữu Trá»ng ở lại ăn cÆ¡m rồi đưa ra bản thảo cá»§a cả ba quyển sách cho Hữu Trá»ng xem, Hữu Trá»ng xem rất kỹ, trong lòng khôn xiết thán phục.
Hữu Trá»ng ngồi mãi đến chiá»u, chợt thấy má»™t ngưá»i và o bảo vá»›i Ngá»c Huy:
- Thưa ông, anh ấy ở nhà bệnh rất nặng, chỉ bảo tôi đến má»i ông vá» thăm. Xin má»i ông Ä‘i gấp cho.
Vương Ngá»c Huy bảo Dư Hữu Trá»ng:
- Äó là ngưá»i nhà cá»§a đứa con gái thứ ba cá»§a tôi. Vì thằng con rể cá»§a tôi mắc bệnh cho nên nó bảo tôi vá» thăm.
Hữu Trá»ng nói:
- Như váºy tôi cÅ©ng xin từ biệt. Tôi xin Ä‘em bản thảo cá»§a ông vá» cho anh tôi xem. Xem xong tôi sẽ trả lại.
Nói xong Hữu Trá»ng ra vá». Ngưá»i đầy tá»› đã ăn xong bữa cÆ¡m cùng bá» mấy quyển sách và o cái thúng không gánh vá» thà nh.
Vương Ä‘i được hai mươi dặm đến nhà con rể. Quả nhiên thấy con rể mắc bệnh rất nặng. Thầy thuốc ở ngay đấy nhưng cÅ©ng vô hiệu. Sau mấy hôm ngưá»i con rể qua Ä‘á»i. Vương Ngá»c Huy khóc rống. Con gái cá»§a Ngá»c Huy kêu trá»i gà o đất thảm thiết đợi đến khi khâm liệm chồng xong má»›i ra lạy cha mẹ chồng và cha mình rồi nói:
- Thưa cha, chị cả của con đã góa chồng, ở nhà bắt cha mẹ phải nuôi. Ngà y nay đến lượt chồng con cũng mất. Có lẽ nà o con lại bắt cha mẹ nuôi nữa. Nghèo như cha nuôi là m sao được bấy nhiêu đứa con gái!
Vương Ngá»c Huy nói:
- Bây giỠcon định là m gì?
- Nay con muốn xin từ biệt cha mẹ chồng, từ biệt cha và xin xuống suối và ng với chồng con.
Cha mẹ chồng cá»§a nà ng nghe váºy kinh hoảng, nước mắt như mưa và nói:
- Con Æ¡i! Con Ä‘iên rồi sao? Từ xưa đến nay con sâu con kiến còn tham sống kia mà ! Tại sao con ăn nói như váºy? Con sống là ngưá»i nhà cá»§a ta, chết là ma cá»§a gia đình ta. Ta sẽ nuối nấng con, không cần đến cha mẹ đẻ con đâu. Con không nên nghÄ© như váºy!
Ngưá»i con gái nói:
- Cha mẹ nay đã già rồi. Con là m dâu không hiếu thuáºn vá»›i cha mẹ lại là m cho cha mẹ phải lo lắng vá» con, như thế lòng con tháºt không yên. Cha mẹ cứ để con là m theo ý cá»§a con. Và i hôm nữa thì con chết, xin cha vá» nhà nói vá»›i mẹ con, đến đây để con gặp mặt, từ biệt trước khi chết. Con tha thiết mong việc đó.
Vương Ngá»c Huy nói:
- Tôi đã nghÄ© kỹ việc đó rồi. Äứa con gái cá»§a tôi thiết tha muốn chết theo chồng, đó là ý muốn cá»§a con tôi. Ta cứ để cho nó là m theo ý nó. Từ xưa đã có câu: “Lòng đã muốn là m sao mà cản đượcâ€.
Bèn quay lại nói với con gái:
- Con Æ¡i! Con đã muốn thì đó là má»™t việc lưu danh sá» sách. Cha ngăn cản con là m gì! Con đã biết Ä‘iá»u hay lẽ phải. Cha sẽ vá» nhà nói vá»›i mẹ con đến đây để từ biệt con. Bên cha mẹ chồng không chịu nghe, nhưng Vương Ngá»c Huy vẫn cứ giữ ý cá»§a mình, bước má»™t mạch vá» nhà , Ä‘em việc ấy nói vá»›i vợ. Bà vợ nói:
- Ông cà ng già lại cà ng điên rồi sao? Con gái ông muốn chết, ông không khuyên nó thôi đi lại giục nó chết. Như thế là nghĩa là m sao?
- Bà là m gì mà hiểu được những việc như thế!
Ngưá»i vợ nghe váºy, nước mắt nước mÅ©i ròng ròng vá»™i và ng lên kiệu đến nhà con gái để khuyên bảo con. Trong lúc ấy Vương Ngá»c Huy ở nhà vẫn cứ Ä‘iá»m nhiên xem sách như trước chỠđợi tin tức con gái. Bà mẹ đến khuyên bảo con, nhưng ngưá»i con vẫn không lay chuyển. Má»—i ngà y nà ng chải đầu rá»a mặt ngồi hầu cạnh mẹ chồng nhưng không há» húp qua má»™t thìa cháo. Mẹ chồng và mẹ đẻ cố ra sức khuyên lÆ¡n. Mặc dầu trăm phương nghìn kế nà ng vẫn không ăn. Nhịn được sáu ngà y, yếu quá không dáºy nổi. Bà mẹ đẻ đến nhìn thấy Ä‘au lòng xót ruá»™t nên cÅ©ng mắc bệnh phải khiêng vá» nhà nằm. Ở nhà , được ba ngà y, chừng canh hai, có mấy ngưá»i cầm mấy bó Ä‘uốc đến nhà , gõ cá»a báo tin.
- Cô ba nhịn đói đã tám ngà y và đã mất và o trưa hôm qua.
Ba mẹ nghe váºy khóc ngất Ä‘i, phải múc nước tưới và o mắt má»›i tỉnh dáºy. Tỉnh dáºy lại khóc mãi không thôi. Vương Ngá»c Huy đến trước giưá»ng nói:
- Bà mà y tháºt là ngốc! Con bà nay đã thà nh tiên rồi. Bà khóc mà là m gì? Chết như thế là giá»i! Chỉ sợ sau nà y ta muốn chết cho có má»™t đỠtà i hay như thế mà không chết được thôi!
Bèn ngẩng lên trá»i cưá»i khanh khách:
- Chết như thế là giá»i! Chết như thế là giá»i!
Và cứ cưá»i khanh khách bước từng bước dà i ra khá»i phòng.
Hôm sau Dư Hữu Äạt biết tin, kinh ngạc khôn xiết. Bèn Ä‘em hương hoa, đồ tam sinh đến trước quan tà i là m lá»…. Là m lá»… xong trở vá» nha môn, láºp tức bảo ngưá»i thư lại là m công văn xin cho nà ng được sắc phong là m liệt nữ. Dư Hữu Trá»ng cÅ©ng giúp đỡ trong việc là m công văn gá»i Ä‘i ngay đêm đó. Sau đó, Hữu Trá»ng cÅ©ng Ä‘em đồ lá»… váºt đến viếng. Há»c trò thấy thầy há»c cá»§a mình kÃnh trá»ng ngưá»i đà n bà má»›i mất như váºy nên cÅ©ng kéo nhau đến viếng không biết bao nhiêu mà kể. Hai tháng sau, quan trên chuẩn y cho phép đưa và o Ä‘á»n thá». Ở ngoà i cổng Ä‘á»n là m má»™t cái cổng chà o. Äến ngà y đưa và o Ä‘á»n thá», Dư Hữu Äạt má»i tri huyện đưa ngưá»i liệt nữ và o Ä‘á»n. Các quan thân trong huyện cÅ©ng Ä‘á»u mặc lá»… phục rước và o Ä‘á»n thá». Sau khi đã đưa bà i vị và o Ä‘á»n thá», tri huyện, các quan thân, Dư Hữu Äạt và bà con hai gia đình tất cả Ä‘á»u và o là m lá»…. Lá»… kéo dà i má»™t ngà y. Ngưá»i ta bà y tiệc ở nhà Minh Luân và má»i Vương Ngá»c Huy và o, nói rằng Vương Ngá»c Huy đẻ má»™t ngưá»i con gái quà như váºy là m nổi tiếng cho cả há». Nhưng Vương Ngá»c Huy bây giá» cảm thấy Ä‘au đớn từ chối không và o dá»± tiệc. Má»i ngưá»i ở Minh Luân ÄÆ°á»ng uống rượu xong rồi vá».
Hôm sau Vương Ngá»c Huy đến trưá»ng há»c cảm tạ Dư Hữu Äạt. Dư Hữu Äạt và Dư Hữu Trá»ng tiếp và giữ lại ăn cÆ¡m. Vương Ngá»c Huy nói:
- Ở nhà , tôi thấy nhà tôi luôn luôn khóc lóc, trong lòng không chịu được cho nên muốn Ä‘i chÆ¡i xa Ãt lâu. Tôi nghÄ© rằng nÆ¡i Ä‘i chÆ¡i thÃch nhất là Nam Kinh. Ở đây có những nÆ¡i in sách rất lá»›n, tôi có thể in được ba bá»™ sách nà y.
Dư Hữu Äạt nói:
- Ông muốn đến Nam Kinh nhưng tiếc rằng Ngu bác sĩ đã đi rồi. Nếu Ngu bác sĩ còn ở Nam Kinh thì chỉ cần ông ta xem một lần và khen một tiếng là các hiệu in tranh nhau in.
Dư Hữu Trá»ng nói:
- Nếu ông Ä‘i Nam Kinh thì anh có thể viết má»™t bức thư cho ông Thiếu Khanh là em há», và ông Thiệu Quang. Lá»i nói cá»§a những ngưá»i nà y rất có giá trị.
Hữu Äạt vui lòng viết mấy bức thư cho Trang Thiệu Quang, Äá»— Thiếu Kanh, Trì Hà nh SÆ¡n, VÅ© Thư.
Vương Ngá»c Huy già nên không thể Ä‘i bá»™, xuống thuyá»n Ä‘i từ Nghiêm Châu tá»›i Tây Hồ. Trên đưá»ng nhìn phong cảnh nước non xinh đẹp lại chạnh nhá»› đến con gái, Vương cà ng buồn rầu. Äến Tô Châu phải chuyển sang thuyá»n khác. Vương nghÄ© bụng. Ta có má»™t ngưá»i bạn cÅ© ở núi Äặng Uý, ông ta rất thÃch sách cá»§a ta, nhân tiện ta cÅ©ng đến thăm má»™t thể.
Vương bèn để hà nh lý trong má»™t cái quán ở hồ SÆ¡n ÄÆ°á»ng, rồi thuê thuyá»n đến núi Äặng Uý. Bây giá» trá»i còn sá»›m, đến chiá»u thuyá»n nà y má»›i bắt đầu Ä‘i. Vương Ngá»c Huy há»i chá»§ quán:
- Ở đây, nơi nà o xinh đẹp có thể du ngoạn?
- Cách đây chỉ độ sáu bảy dặm là gò Hổ Khâu. Äó là má»™t nÆ¡i rất xinh đẹp.
Vương khóa trái cá»a rồi ra. ÄÆ°á»ng Ä‘i lúc đầu còn hẹp. Äi được độ hai ba dặm, đưá»ng dần dần rá»™ng. Bên đưá»ng có má»™t quán trà , Vương và o uống má»™t chén trà rồi nhìn những chiếc thuyá»n Ä‘i qua. Có những chiếc thuyá»n rất lá»›n, cá»™t kèo là m bằng gá»—, chạm trổ tinh vi. Ở trong ngưá»i ta đốt hương, bà y tiệc rượu, Vương Ä‘i thẳng đến gò Hổ Khâu. Hết những thuyá»n cá»§a các du khách Ä‘i qua, lại đến những chiếc thuyá»n không treo rèm, ở trong có những ngưá»i đà n bà ăn mặc rất xinh đẹp, ngồi uống rượu. Vương nghÄ© bụng:
- Phong tục ở Tô Châu đây không ra gì, đà n bà thì phải ở trong chốn buồng the, có lẽ nà o lại chÆ¡i thuyá»n xuôi ngược trên dòng sông như thế nà y!
Nhìn má»™t lát, lại thấy má»™t ngưá»i đà n bà trẻ là m Vương sá»±c nhá»› đến con gái mình. Lòng Vương nghẹn ngà o nước mắt lã chã tuôi rÆ¡i. Vương Ngá»c Huy lau nước mắt bước ra, Ä‘i thẳng đến gò Hổ Khâu. Trên đưá»ng chỉ thấy ngưá»i bán Ä‘áºu phụ, bán chiếu, bán đồ chÆ¡i, bán hoa bốn mùa rất là náo nhiệt. CÅ©ng có những ngưá»i bán rượu, bán đồ Ä‘iểm tâm. Vì Vương đã già , Ä‘i không được nhanh nên phải Ä‘i thá»§ng thỉnh mất má»™t lúc má»›i đến cá»a chùa Hổ Khâu. Bước lên mấy bá»±c tam cấp rồi Ä‘i quanh thì đến cái bia “Thiên nhân bi†ở đấy ngưá»i ta đã bà y má»™t bà n trà . Vương ngồi xuống uống má»™t chén trà , nhìn quanh bốn phÃa, phong cảnh thá»±c là hoa lệ. Bấy giá» sắc trá»i u ám, hình như sắp có tráºn mưa. Vương không dám ngồi lâu, đứng dáºy bước ra cá»a chùa. Äi được ná»a đưá»ng cảm thấy đói, Vương và o quán ăn mấy cái bánh, má»—i cái sáu đồng tiá»n, trả tiá»n rồi Ä‘i ra, thá»§ng thỉnh vá» quán trá». Khi ấy trá»i đã tối sẫm, chá»§ thuyá»n giục Vương mang hà nh lý xuống thuyá»n. CÅ©ng may mưa không to nên đêm ấy thuyá»n Ä‘i suốt đêm, đến núi Äặng Uý. Vương đến nhà ngưá»i bạn thì thấy cái nhà lụp xụp, ngoà i cổng có mấy cây liá»…u rá»§, hai cánh cổng đóng kÃn, ở ngoà i dán giấy trắng. Vương giáºt mình, vá»™i và ng gõ cá»a. Chỉ thấy ngưá»i con cá»§a bạn mình mặc đồ tang Ä‘i ra cá»a. Thấy Vương Ngá»c Huy, y liá»n há»i:
- Tại sao mãi đến bây giá» bác má»›i đến? Cha cháu ngà y nà o cÅ©ng mong gặp bác. Ngay đến lúc nằm trên giưá»ng bệnh hấp hối cha cháu còn muốn gặp bác má»™t lần nữa, trong lòng cứ tiếc không sao được Ä‘á»c hết sách cá»§a bác. Vương Ngá»c Huy nghe váºy biết rằng bạn mình đã qua Ä‘á»i, nước mắt rÆ¡i như mưa, nói:
- Cha cháu mất từ bao giá».
- Chưa được bảy ngà y.
- Quan tà i có ở nhà không?
- Vẫn còn ở trong nhà .
- Cháu dẫn bác đến!
- Má»i bác hãy rá»a mặt uống trà rồi cháu xin đưa bác và o.
Y má»i Vương Ngá»c Huy và o nhà , múc nước cho Vương rá»a mặt. Nhưng Vương không chịu uống trà cứ bảo ngưá»i con đưa mình đến trước quan tà i. Ngưá»i con đưa và o gian giữa, quan tà i còn để ở giữa nhà . Trước mặt là lư hương, đèn sáp, chân dung ngưá»i chết, cá» phan. Vương Ngá»c Huy khóc má»™t hồi, sụp lạy bốn lạy. Ngưá»i con đáp lá»…. Vương uống trà xong, lại lấy má»™t số phần tiá»n Ä‘i đưá»ng để mua hương, giấy mã, thịt tế, rồi đặt những quyển sách cá»§a mình trước linh cữu, khóc rống má»™t hồi. Vương nghỉ lại má»™t đêm hôm sau má»›i ra Ä‘i. Ngưá»i con giữ lại không được. Vương lại đến trước quan tà i cá»§a bạn để cáo từ, khóc lóc thảm thiết rồi gạt nước mắt xuống thuyá»n. Con cá»§a ngưá»i bạn tiá»…n chân đến táºn thuyá»n má»›i trở vá».
Vương đến Tô Châu, sang thuyá»n khác Ä‘i thẳng má»™t mạch đến cá»a Thuá»· Tây, thà nh Nam Kinh, má»›i lên bá». Bước và o thà nh, Vương và o trá» trong am Ngưu Công. Hôm sau Vương mang thư đến để tìm gặp các danh sÄ©. Nhưng bây giá» Ngu bác sÄ© đã được bổ Ä‘i Chiết Giang. Äá»— Thiếu Khanh cÅ©ng Ä‘i Chiết Giang thăm bạn. Trang Thiệu Quang trở vá» là ng để sá»a lại phần má»™ tổ tiên, Trì Hà nh SÆ¡n, VÅ© Thư Ä‘á»u Ä‘i xa. Vương ngá»c Huy không gặp được ai nhưng cÅ©ng không lấy là m buồn, hà ng ngà y vẫn ở am Ngưu Công Ä‘á»c sách như thưá»ng. HÆ¡n má»™t tháng sau, số tiá»n đã hết, Vương Ä‘ang dạo chÆ¡i trên đưá»ng rẽ và o ngõ hẹp thì gặp má»™t ngưá»i vái chà o há»i:
- Bác tại sao lại đến đây?
Vương nhìn ra, thì ngưá»i kia là ngưá»i đồng hương tên là Äặng NghÄ©a Tá»± và Chất Phu. Cha cá»§a Äặng Chất Phu là bạn há»c vá»›i Vương. Äặng Chất Phu và o trưá»ng chÃnh nhá» Vương Ngá»c Huy là m bảo lÄ©nh, vì váºy Äặng Chất Phu gá»i Vương ngá»c Huy là bác. Vương Ngá»c Huy nói:
- Äã lâu không gặp cháu. Hiện nay cháu ở đâu?
- Bác ở đâu?
- Bác ở am Ngưu Công trước mặt, cách đây không xa.
- Cháu hãy đến nhà bác đã.
Äến nhà , Äặng Chất Phu vái chà o và nói:
- Từ khi cháu xa bác, cháu ở Dương Châu được bốn năm năm. Gần đây ông chá»§ cá»§a cháu bảo cháu đến bán muối ở trên sông. Cháu trỠở Triá»u Thiên Cung. Bấy lâu nay cháu cứ nhá» bác, bác có mạnh khá»e không? Bác đến Nam Kinh là m gì?
Vương ngá»c Huy má»i ngồi và nói:
- Cháu có nhá»› không? Trước đây mẹ cháu thá»§ tiết thá» chồng, nhà láng giá»ng bị cháy, mẹ cháu cầu trá»i khấn Pháºt, có cÆ¡n gió nổi lên thổi tắt ngá»n lá»a. Việc đó thiên hạ Ä‘á»u biết. Ngà y nay ngưá»i con gái thứ ba cá»§a bác cÅ©ng là má»™t liệt nữ.
Vương kể lại câu chuyện con gái mình tuẫn tiết theo chồng. Và nói:
- Vì bác ở nhà thấy bác gái khóc lóc trong lòng không đà nh. Quan huấn đạo ở phá»§ là ông Dư Hữu Äạt có viết mấy bức thư cho bác để gặp mấy ngưá»i bạn ở Nam Kinh. Không ngá» bác đến đây không được gặp ai.
- HỠlà ai?
Vương Ngá»c Huy kể lại đầu Ä‘uôi. Äặng Chất Phu thở dà i mà rằng:
- Cháu cÅ©ng tiếc bác đến đây đã muá»™n. Trong thá»i gian Ngu bác sÄ© ở Nam Kinh, ở đây có nhiá»u ngưá»i danh sÄ© nổi tiếng, má»i ngưá»i Ä‘á»u biết đến việc tế ở Ä‘á»n Thái Bá. Từ khi Ngu bác sÄ© Ä‘i rồi, các vị danh sÄ© cÅ©ng tản Ä‘i bốn phương như mây trôi nước chảy. Năm ngoái cháu có được gặp ông Äá»— Thiếu Khanh và nhỠông Äá»— Thiếu Khanh, cháu được gặp ông Trang Thiệu Quang ở hồ Nguyên VÅ©. Nhưng nay, há» Ä‘á»u không có ở nhà . Bác ở đây không tiện, má»i bác đến Triá»u Thiên Cung ở vá»›i cháu.
Vương Ngá»c Huy nháºn lá»i, từ biệt hòa thượng sai ngưá»i mang hà nh lý, cùng Äặng Chất Phu đến ở tại Triá»u Thiên Cung. Buổi tối, Äặng Chất Phu dá»n tiệc rượu kể lại câu chuyện vá» Ä‘á»n Thái Bá. Vương Ngá»c Huy nói:
- Äá»n Thái Bá ở đâu? Ngà y mai tôi muốn đến thăm.
- Ngà y mai cháu sẽ cùng đi với bác.
Hôm sau, hai ngưá»i Ä‘i ra cá»a nam, Äặng Chất Phu cho ngưá»i giữ cổng mấy đồng tiá»n. Cổng mở, há» bước và o Ä‘iện chÃnh. Sau khi là m lá»… ở Ä‘iện chÃnh, há» Ä‘i ra phÃa nam. Ở dưới lầu há» nhìn thấy tá» giấy vạch chương trình buổi lá»… và những ngưá»i được cá» và o tế do Trì Hà nh SÆ¡n dán lên tưá»ng trước kia. Hai ngưá»i lấy ống tay áo lau bụi bặm và cầm lên xem. Há» lại bước lên lầu, thấy tám cái tá»§ lá»›n đựng các nhạc cụ, đồ tế. Vương Ngá»c Huy muốn xem, ngưá»i giữ Ä‘iện nói:
- Chìa khóa hiện nay ở trong nhà ông Trì Hà nh SÆ¡n. HỠđà nh phải Ä‘i xuống theo hai đưá»ng hà nh lang, ở hai bên là phòng Ä‘á»c sách. Há» Ä‘i thẳng đến gian nhà khám thịt tế rồi từ biệt ngưá»i giữ Ä‘á»n thá». Hai ngưá»i lại đến chùa Báo Ân xem. Há» uống trà ở dưới chân tháp lưu Ly và ăn cÆ¡m trong má»™t quán rượu trước cá»a chùa. Vương Ngá»c Huy nói vá»›i Äặng Chất Phu:
- Bác Ä‘i chÆ¡i đã lâu, nay muốn trở vá» nhưng không sao có tiá»n Ä‘i đưá»ng.
- Bác nói gì váºy? Cháu xin đưa tiá»n Ä‘i đưá»ng để bác vá» nhà .
Äặng Chất Phu là m má»™t bữa tiệc tiá»…n hà nh, đưa ra mưá»i mấy lạng bạc cho Vương, lại thuê má»™t cái kiệu đưa Vương vá» Huy Châu. Äặng Chất Phu nói:
- Nay tuy bác đã Ä‘i nhưng bác cứ để lại cho cháu mấy bức thư cá»§a ông Dư Hữu Äạt. Khi nà o các vị danh sÄ© trở vá», cháu sẽ Ä‘em thư đến cho há», để há» biết rằng bác đã đến thăm.
- Như thế thì rất tốt!
Vương bèn trao mấy bức thư cho Äặng Chất Phu và lên kiệu vá» nhà . Vương Ngá»c Huy Ä‘i được má»™t và i hôm, Äặng Chất Phu nghe tin VÅ© Thư đã trở vá» bèn Ä‘em thư đến nhà . VÅ© Thư không ở nhà , Äặng không gặp mặt nhưng để thư ở lại và bảo ngưá»i nhà rằng:
- Thư nà y là cá»§a ông Äặng ở Triá»u Thiên Cung Ä‘em đến. Ông ta muốn gặp ông chá»§ để trình bà y đầu Ä‘uôi.
VÅ© Thư vá» nhà đá»c thư, định đến Triá»u Thiên Cung để thăm lại. Nhưng vừa lúc ấy thì Cao Hà n Lâm má»i, chỉ nhân phen nà y khiến cho:
Bạn bè yến há»™i, bá»—ng dưng lại gặp ngưá»i kỳ;
Hoạn nạn giúp nhau, cÅ©ng phải nhá» tay giá»i võ.
Muốn biết sự việc như thế nà o, hãy xem hồi sau phân giải.
Last edited by quykiemtu; 17-12-2008 at 02:48 PM.
|

10-09-2008, 04:58 PM
|
 |
Thượng Thiên Hạ Äịa Duy Ngã Äá»™c Tôn
|
|
Tham gia: May 2008
Äến từ: Việt Nam
Bà i gởi: 3,304
Thá»i gian online: 3 tuần 5 ngà y 16 giá»
Thanks: 932
Thanked 2,152 Times in 223 Posts
|
|
Hồi thứ bốn chÃn
Hà n lâm bà n tán bảng long hổ
Trung thư mạo chiếm áo phượng hoà ng.
VÅ© Thư định đến nhà Äặng Chất Phu thì có ngưá»i đưa tá» danh thiếp đến. Tá» danh thiếp viết:
“Cao hà n lâm hôm nay má»i ông đến chÆ¡i†VÅ© Thư trả lá»i ngưá»i kia:
- Tôi phải Ä‘i thăm má»™t ngưá»i khách rồi sẽ đến ngay. Anh vá» trước báo vá»›i ông chá»§ như váºy.
- Ông chá»§ tôi gá»i lá»i thăm ông. Ông chá»§ tôi có má»i ông Vạn ở Chiết Giang là ngưá»i bạn rất thân từ trước đến nay. Lại có má»i cả ông Trì nữa. Ngoà i ra có ông Tần là bà con ông chá»§.
VÅ© Thư nghe nói có Trì Hà nh SÆ¡n nên cÅ©ng miá»…n cưỡng nháºn lá»i. VÅ© Thư đến thăm Äặng Chất Phu nhưng không gặp. Buổi chiá»u, ngưá»i nhà Cao đến má»i hai lần, VÅ© Thư má»›i Ä‘i. Cao Hà n Lâm ra tiếp, má»i và o thư phòng. Thi ngá»± sá», Tần trung thư cÅ©ng đến ở đấy. Mấy ngưá»i Ä‘ang uống trà thì Trì Hà nh SÆ¡n đến. Cao bảo quản gia má»i ông Vạn đến và nói vá»›i Thi ngá»± sá»:
- Ông Vạn là má»™t ngưá»i bạn cá»§a tôi giá»i báºc nhất ở Chiết Giang, viết chữ rất tốt. Cách đây hai mươi năm, lúc tôi đỗ tú tà i tôi có gặp ông ở Dương Châu. Lúc đó, ông cÅ©ng đỗ tú tà i, nhưng hà nh động cá»§a ông khác hẳn ngưá»i thưá»ng. Bấy giá» mấy ông quan coi muối Ä‘á»u không dám khinh thưá»ng ông và việc ông là m ở đấy hÆ¡n tôi. Từ khi tôi lên kinh đến nay hai bên không gặp nhau nữa. Hôm trước đây, ông ở kinh vá» nói đã được bổ là m trung thư. Như váºy, nay mai ông sẽ là bạn cùng nha môn vá»›i ông Tần đây...
Tần cưá»i:
- Ông là bạn đồng sá»± vá»›i tôi mà được cụ tôn kÃnh như thế sao? Nếu váºy, ngà y mai cụ phải đến chÆ¡i nhà tôi má»›i được.
Bấy giá» Vạn đã Ä‘i kiệu đến cá»a và đưa danh thiếp và o. Cao Hà n Lâm chắp tay đứng dưới thá»m nhà khách bảo quản gia mở cá»a cho kiệu Ä‘i và o. Vạn xuống kiệu từ ngoà i cá»a bước và o, vái chà o má»i ngưá»i và ngồi.
Vạn nói:
- Tôi được cụ má»i thá»±c là hân hạnh! Xa nhau đã hai mươi năm, nay tôi cÅ©ng muốn mượn chén rượu nói chuyện xưa. Không biết hôm nay cụ có má»i vị khách nà o nữa không?
- Hôm nay không có vị khách nà o khác, chỉ có Thi ngá»± sá», ông Tần là bà con và ông VÅ©, ông Trì là bạn cá»§a tôi. Hiện nay tất cả Ä‘á»u ở trong nhà khách phÃa tây.
- Cho tôi được gặp mặt.
Ngưá»i quản gia và o má»i bốn ngưá»i khách và o gian nhà khách chÃnh. Thi ngá»± sá» nói:
- Cụ Cao má»i chúng tôi đến đây để tiếp ông. Vạn nói:
- Tôi gặp cụ Cao cách đây hai mươi năm ở Dương Châu khi cụ chưa hiển đạt.
Nhưng nhìn cụ, thấy khác ngưá»i thưá»ng; tôi cÅ©ng Ä‘oán biết sau nà y cụ sẽ thà nh má»™t cá»™t trụ cá»§a triá»u đình. Sau khi cụ Cao thi đỗ cao, tôi lưu lạc bốn phương chưa bao giá» có dịp trở vá» kinh để gặp mặt. Năm ngoái tôi có lên kinh, không ngá» cụ Cao đã vá» hưu. Hôm qua, tôi ở Dương Châu gặp mấy ngưá»i bạn, báºn chút việc cho nên mãi đến giá» má»›i được gặp. May sao hôm nay lại được gặp cụ và các vị.
Tần nói:
- Ông bao giá» thì nháºm chức. Tại sao ông lại rá»i khá»i kinh đô?
Vạn nói:
- Chức trung thư thì có thể Ä‘i theo con đưá»ng tiến sÄ©, hay con đưá»ng giám sinh. Nhưng tôi thì được cá» theo con đưá»ng ty thuá»™c chứ không phải theo đưá»ng khoa cá», cho nên sau nà y sợ suốt Ä‘á»i cÅ©ng không thoát khá»i hai chữ “trung thưâ€. Còn muốn là m đến hà n lâm, há»c sÄ© thì sợ không là m được.
- Gần đây, việc tìm được một chức khuyết cũng rất khó. Tần nói:
- Gặp dịp là m quan mà không là m thì cũng như là không gặp.
Vạn lảng sang chuyện khác, nói với Vũ Thư và Trì Hà nh Sơn"
- Hai ông Ä‘á»u là những báºc tà i cao nhưng đã lâu vẫn chưa hiển đạt. Ngưá»i tà i cao thưá»ng thà nh đạt cháºm. Chức quan cá»§a tôi thá»±c ra nó chẳng ra gì. Kẻ sÄ© thì trước sau phải xuất thân theo con đưá»ng khoa giáp.
Trì Hà nh Sơn nói:
- Chúng tôi Ä‘á»u là bá»n tầm thưá»ng dám đâu sánh vá»›i báºc đại tà i như cụ.
Vũ Thư nói:
- Cụ Cao cùng vá»›i cụ là bạn thân. Sau nà y biết đâu hai ngưá»i chẳng hiển đạt như nhau?
Vừa lúc ấy má»™t ngưá»i đầy tá»› và o báo:
- Má»i các vị ra ngoà i nhà khách phÃa tây dùng cÆ¡m. Cao Hà n Lâm nói:
- Chúng ta ăn cơm xong rồi sẽ nói chuyện.
Sau khi má»i ngưá»i sang nhà sảnh phÃa tây ăn cÆ¡m, Cao Hà n Lâm bảo quản gia mở cá»a vưá»n hoa má»i má»i ngưá»i xem. Má»i ngưá»i Ä‘i từ ngôi nhà phÃa tây qua má»™t cái cá»a tròn rồi Ä‘i dá»c theo má»™t cái tưá»ng dà i quét vôi trắng, đến má»™t cái cá»a nhỠở góc tưá»ng Ä‘i và o cái hà nh lang. Há» theo hà nh lang rẽ sang phÃa đông, Ä‘i xuống mấy báºc tam cấp, đến má»™t cái vưá»n hoa lan hình vuông. Bấy giá» khà trá»i ấm áp, lan Ä‘ang nở hoa. Trước mặt là má»™t hòn non bá»™. Má»™t cái bình phong bằng đá được đắp rất công phu. Trên núi là má»™t cái đình nhá» có thể ngồi ba bốn ngưá»i. Bên cạnh bình phong là hai cái đôn sứ và đằng sau có hÆ¡n má»™t trăm cây trúc. Sau bụi trúc là má»™t cái lan can thấp, mà u Ä‘á», bao bá»c những khóm thược dược chưa nở. Cao Hà n Lâm và Vạn trung thư to nhá» vá»›i nhau trong khi dắt tay nhau bước lên đình. Thi ngá»± sá» và Tần trung thư Ä‘i bá»™ từ bụi trúc đến vưá»n thược dược. Trì Hà nh SÆ¡n nói vá»›i VÅ© Thư:
- Vưá»n rất tÄ©nh mịch nhưng phải cái có Ãt cây to.
Vũ Thư nói:
- Ngưá»i xưa đã nói: “Äình và ao cÅ©ng như công danh, gặp thá»i là có thể có. Cây to như khà tiết, không nuôi dưỡng thì không thà nhâ€.
Lúc ấy Cao Hà n Lâm và Vạn trung thư đã ở trên đình bước xuống. Cao nói:
- Năm ngoái, trong nhà ông Trang Trạc Giang, tôi có được Ä‘á»c bà i thÆ¡ “Hoa thược dược nở†cá»§a ông VÅ©. Và i hôm nữa, hoa thược dược sẽ nở.
Tất cả chá»§ và khách sáu ngưá»i dạo chÆ¡i má»™t lát, rồi trở vá» nhà khách phÃa tây. Quản gia bảo những ngưá»i pha trà rót má»™t tuần trà . Trì Hà nh SÆ¡n há»i Vạn trung thư:
- Tôi có một bạn ở XỠChâu cùng tỉnh ông, không biết ông có biết ông ta không?
Vạn trung thư nói:
- Nổi tiếng nhất ở Xá» Châu không ai bằng ông Mã Thuần Thượng. Tôi có mấy ngưá»i bạn khác nữa nhưng không biết ngưá»i bạn ông nói đây là ai?
- ChÃnh là ông Mã Thuần Thượng đấy!
- Ông Mã là bạn rất thân vá»›i tôi, tại sao tôi lại không biết! Lần nà y ông ta đã lên kinh. Ông lên kinh lần nà y chắc là gặp thá»i váºn.
Vũ Thư vội và ng nói:
- Ông ta đến nay vẫn chưa thi đỗ, váºy ông ta lên kinh để là m gì?
Vạn đáp:
- Sau khi đến nháºm chức ba năm, quan há»c đạo nháºn thấy ông ta là ngưá»i có đức hạnh nên đỠcỠông ta. Nay ông ta lên kinh là đi theo con đưá»ng tắt. ChÃnh vì váºy cho nên tôi nói rằng ông ta gặp thá»i váºn.
Thi ngự sỠnói:
- Công danh Ä‘i theo con đưá»ng tắt cÅ©ng không Ä‘i được xa đâu! Những ngưá»i có chà khà nhất định phải xuất thân theo con đưá»ng khoa cá».
Trì Hà nh Sơn nói:
- Năm ngoái ông ta có đến đây chơi, tôi thấy ông ta quả thông thạo vỠcỠnghiệp. Không hiểu tại sao mãi đến nay vẫn cứ mãi mãi là một anh tú tà i. Cho hay việc thi cỠkhông lấy đâu là m bằng cứ hết.
Cao Hà n Lâm nói:
- Ông Trì nói như váºy là sai! Triá»u đại ta hai trăm năm nay, không có thay đổi chút nà o vá» việc nà y hết. Ai đỗ đầu bao giá» cÅ©ng cứ là đỗ đầu. Ông Mã Thuần Thượng bà n vá» thi cá», thá»±c ra chỉ biết lá»›t phá»›t bên ngoà i, còn như cái phần bà ẩn bên trong thì tuyệt nhiên không biết gì. Nếu ông ta có là m anh tú tà i suốt ba trăm năm thì ở huyện, hai trăm lần đỗ đầu, nhưng lúc thi ở phá»§ cÅ©ng cứ há»ng.
Vũ Thư nói:
- Như váºy thì cụ cho rằng các quan chấm thi ở phá»§ và quan há»c đạo xem bà i khác nhau chăng?
Cao Hà n Lâm nói:
- Tại sao lại không? Ai trong kỳ thi ở huyện đỗ cao thì khi thi ở phá»§ lại không đỗ. Vì váºy cho nên tôi không dám cầu may, tôi hết sức chú ý và o việc thi ở phá»§. Lúc thi ở huyện há»c đạo chấm tôi và o hạng thứ ba cÆ¡!
Vạn nói:
- Thế nhưng bà i thi cá»§a cụ được đứng đầu, há»c sinh tỉnh tôi không ai không há»c thuá»™c lòng bà i ấy.
Cao Hà n Lâm nói:
- Phải Ä‘oán biết ý thÃch cá»§a ngưá»i chấm thi đó là cái mánh khoé trong nghá» thi cá». Trong ba bà i văn Ä‘i thi hương cá»§a tôi không có câu nà o do tôi đặt ra, chữ nà o cÅ©ng có Ä‘iển tÃch. Vì váºy nên tôi đỗ. Nếu không biết mánh khoé ấy thì đến thánh cÅ©ng không đỗ nổi.
Ông Mã kia mấy lâu nay bà n vá» thi cá», những Ä‘iá»u ông bà n chẳng phải là cá» nghiệp. Nếu ông ta hiểu được mánh khoé nà y thì ông ta không biết đã là m đến chức quan gì rồi.
Vạn nói:
- Lá»i nói cá»§a cụ quả thá»±c là theo ý tôi “khuôn và ng thước ngá»c†cho bá»n háºu bối. Nhưng ông Mã vẫn là ngưá»i há»c rá»™ng. Tôi có được Ä‘á»c kinh “Xuân Thu†cá»§a ông xuất bản trong nhà ngưá»i bạn cá»§a tôi ở Dương Châu. Tôi thấy ông ta chú thÃch rất công phu.
Cao nói:
- Ông không nên nói như váºy, ở đây có má»™t ông há» Trang. Ông ta được triá»u đình má»i ra. Nhưng ngà y nay ông cÅ©ng đóng cá»a chú thÃch “Kinh Dịchâ€. Hôm trước có má»™t ngưá»i bạn gặp ông ta trong má»™t bữa tiệc nghe ông ta nói: “Ông Mã Thuần Thượng biết tiến mà không biết lui như con rồng ở trong Kinh Dịchâ€. Ông Mã sánh vá»›i con rồng được hay không Ä‘iá»u đó chưa cần bà n đến. Nhưng lấy má»™t ông tú tà i còn sống để giải thÃch cho lá»i dạy cá»§a thánh hiá»n thì thá»±c là buồn cưá»i hết sức!
Vũ Thư nói:
- Ông Trang nói như váºy chẳng qua là ngẫu nhiên nói cho vui thôi. Nếu không lấy ngưá»i sống ra để là m thà dụ được thế tại sao Chu Văn Vương, Chu Công lại lấy Vi Tá», CÆ¡ Tá» ra là m thà dụ? Tại sao sau nà y Khổng Tá» lại nói đến Nhan Tá»? Những ngưá»i kia lúc bấy giá» vẫn còn sống cả.
Cao Hà n Lâm nói:
- Câu nói cá»§a ông chứng tỠông há»c rất rá»™ng. Tôi chuyên há»c vỠ“Kinh Thi†không há»c vỠ“Kinh Dịch†cho nên có những việc trong “Kinh Dịch†tôi không rõ lắm.
Vũ Thư nói:
- Cụ nhắc đến “Kinh Thi†là m tôi nghÄ© đến má»™t việc buồn cưá»i. Gần đây, những ngưá»i Ä‘i thi cứ câu nệ theo những lá»i chú giải cá»§a Chu Tá»; nên cà ng giải thÃch lại cà ng khó hiểu. Bốn năm năm trước đây, ông Äá»— Thiếu Khanh ở Thiên Trưá»ng soạn quyển “Thi Thuyết†có trÃch dẫn những lá»i nói cá»§a các vị danh nho Ä‘á»i Hán, tất cả những ngưá»i bạn xem Ä‘á»u thán phục. Như váºy đủ thấy trong việc há»c vấn thi đỗ chưa phải là giá»i.
Trì Hà nh Sơn nói:
- Nói như váºy Ä‘á»u lệch hết? Cứ theo ý tôi, ai theo Ä‘uổi há»c vấn thì cứ lo theo Ä‘uổi há»c vấn không cần há»i đến công danh. Ai theo Ä‘uổi công danh thì cứ theo Ä‘uổi công danh không cần nghÄ© đến há»c vấn. Muốn được cả hai đưá»ng thì rút cục chẳng được đưá»ng nà o.
Vừa lúc ấy ngưá»i quản gia bảo:
- Má»i các vị dùng cÆ¡m.
Cao Hà n Lâm má»i Vạn trung thư ngồi ghế đầu, Thi ngá»± sá» ngồi ghế thứ hai, Trì Hà nh SÆ¡n ngồi ghế thứ ba, VÅ© Thư ngồi ghế thứ tư, Tần ngồi ghế thứ năm, còn mình ngồi ghế chá»§. Tiệc bà y ra ba bà n ở nhà khách phÃa tây. Rượu và các món ăn rất chỉnh tá», nhưng không có hát tuồng. Trong bữa tiệc há» bà n vá» việc triá»u chÃnh. Trì Hà nh SÆ¡n nói vá»›i VÅ© Thư:
- Từ khi Ngu tiên sinh ra Ä‘i đến nay chúng ta dần dần Ãt tụ há»p.
Má»™t lát sau, lại chuyển sang bữa tiệc khác. Äèn sáp đốt lên, uống được má»™t tuần rượu, Vạn trung thư đứng dáºy cáo từ. Tần trung thư giữ lại nói:
- Ông đến chÆ¡i nhà ngưá»i bạn thân cá»§a ngưá»i bà con tôi thì cÅ©ng như là bà con cá»§a tôi. Vả chăng, tôi vá»›i ông Ä‘á»u là m trung thư cả. Nay mai được bổ là m quan chắc cÅ©ng được là m má»™t nÆ¡i. Ngà y mai thế nà o ông cÅ©ng phải đến nhà tôi chÆ¡i. Lần nà y, tôi vá» nhà sẽ viết danh thiếp đưa đến má»i ông.
Và lại nói vá»›i má»i ngưá»i:
- Äến mai vẫn sáu ngưá»i chúng ta không thêm cÅ©ng không bá»›t má»™t ai.
Trì Hà nh SÆ¡n, VÅ© Thư không nói má»™t lá»i, Thi ngá»± sá» nói:
- Tốt lắm! Tôi cÅ©ng có ý muốn má»i ông Vạn ngà y mai đến nhà tôi chÆ¡i. Nhưng nếu như thế nà y thì phải đợi đến ngà y kia.
Vạn trung thư nói:
- Tôi má»›i đến đây hôm qua, không ngá» hôm nay lại được cụ Cao má»i. Tôi chưa đến thăm các vị lần nà o, tôi đâu dám quấy nhiá»…u các vị như thế!
Cao Hà n Lâm nói:
- Có ngại gì việc đó! Ông Tần là bà con cá»§a tôi lại là bạn trung thư vá»›i nhau. Ông cứ xem ông Tần như ngưá»i quen. Ngà y mai ông phải đến tháºt sá»›m đấy nhé!
Vạn trung thư miá»…n cưỡng nháºn lá»i. Má»i ngưá»i từ biệt chá»§ nhân ra vá». Tần trung thư vá» nhà viết năm cái danh thiếp má»i Vạn trung thư, Thi ngá»± sá», Trì Hà nh SÆ¡n, VÅ© Thư và cụ Cao. Tần viết giấy má»i má»™t bá»n tuồng đến diá»…n và o sáng hôm sau, lại ra lệnh cho những ngưá»i đầy tá»› hầu trà và bá»n quản gia phải là m má»™t bữa tiệc thá»±c long trá»ng.
Hôm sau, Vạn trung thư dáºy, nghÄ© bụng: “Nếu ta đến nhà ông Tần trước thì ông ta sẽ giữ ở lại. Bây giá» ta phải Ä‘i thăm mấy ngưá»i kia. Như thế há» sẽ không giáºn, cho rằng ta chỉ đến thăm con ngưá»i má»i ta ăn tiệc. Ta phải đến chÆ¡i nhà há» trước, sau má»›i đến nhà ông Tầnâ€. Vạn bèn viết bốn cái danh thiếp. Trước tiên Vạn đến nhà Thi ngá»± sá». Ngá»± sá» ra tiếp. Biết rằng Vạn còn phải đến nhà Tần trung thư uống rượu nên Thi ngá»± sá» không dám giữ lại. Vạn lại đến thăm Trì Hà nh SÆ¡n. Ngưá»i nhà Trì Hà nh SÆ¡n nói:
- Tối qua ông đã Ä‘i Câu Dung xem chữa trưá»ng há»c, nay chưa vá».
Vạn đến nhà VÅ© Thư, ngưá»i nhà nói:
- Ông chá»§ từ tối qua vẫn chưa vá», khi nà o vá», ông sẽ đến thăm.
Hôm ấy và o buổi ăn sáng. Vạn trung thư đến nhà Tần trung thư. Thấy ở ngoà i cá»a là má»™t cái tưá»ng xanh dà i. Ở giữa là má»™t cái cá»a lá»›n có lầu đắp hoa nổi. Kiệu cá»§a Vạn dừng ở cổng. Vạn thấy ở trên bình phong quét vôi có dán má»™t tá» giấy đỠviết bằng chữ son: “Ná»™i các trung thưâ€. Hai bên là những ngưá»i quản gia sắp thà nh hai hà ng. Sau lưng há» là những giá mÅ© cá»§a những ngưá»i là m việc ở trên dán hai tá» cáo thị Ä‘á»: “Những Ä‘iá»u ngăn cấmâ€. Tần trung thư ra đón tiếp. Cá»a giữa mở rá»™ng. Vạn trung thư xuống kiệu, cầm tay Tần và o nhà khách. Hai ngưá»i vái chà o rồi ngồi uống trà . Vạn trung thư nói:
- Tôi rất hân hạnh được là m bạn đồng sự với ông, sau nà y có việc gì mong ông chỉ bảo. Hôm nay tôi đưa danh thiếp đến đây để bái yết. Lần sau, tôi sẽ đến thăm để cảm tạ.
- Ngưá»i bà con cá»§a tôi cho tôi biết ông là má»™t ngưá»i rất có tà i. Sau nà y tôi được là m quan, có việc gì cÅ©ng mong ông che chở cho.
- Cụ Cao bao giỠlại đây?
- Cụ vừa cho ngưá»i đến đây nói hôm nay thế nà o cụ cÅ©ng đến. Chắc chỉ lát nữa thôi.
Äang nói chuyện thì Cao Hà n Lâm và Thi ngá»± sỠđã Ä‘i hai cái kiệu đến trước cá»a. Hai ngưá»i xuống kiệu bước và o, ngồi uống trà . Cao Hà n Lâm nói:
- Nà y ông Tần! Bao giỠông Trì và ông Vũ đến đây.
- Tôi đã cho ngưá»i Ä‘i má»i. Vạn trung thư nói:
- Ông Vũ thì có lẽ còn đến, chứ ông Trì thì không đến được.
Cao Hà n Lâm há»i:
- Tại sao cụ lại biết? Vạn trung thư nói:
- Tôi vừa đến thăm hai ông. Ngưá»i nhà ông VÅ© nói đêm qua ông chưa vá». Còn ông Trì thì đã Ä‘i Câu Dung chữa trưá»ng há»c cho nên tôi biết ông ta không đến được.
Thi ngự sỠnói:
- Hai ông ấy thá»±c là lạ! Há»… tôi má»i há», thì mưá»i lần là chÃn lần há» không đến. Nếu nói rằng há» báºn thì má»›i đỗ tú tà i mà báºn cái gì chứ? Má»›i là má»™t anh tú tà i mà là m bá»™ là m tịch như thế?
Tần trung thư nói:
- Thôi được! Miễn là cụ và cụ Vạn ở đây còn hai ông kia đến hay không cũng được.
Vạn trung thư nói:
- Hai ông kia chắc là những ngưá»i có há»c vấn sâu rá»™ng. Cao Hà n Lâm nói:
- Nà o có há»c vấn gì đâu! Nếu có há»c vấn thì đã chẳng là má»™t anh tú tà i xác. Chỉ vì năm trước đây trong trưá»ng Quốc Tá» Giám có Ngu bác sÄ© thương há» nên nhiá»u ngưá»i cÅ©ng chÆ¡i bá»i vá»›i há». Nhưng gần đây đã Ãt Ä‘i rồi.
Vừa lúc ấy thấy ở phòng bên trái có má»™t ngưá»i kêu to:
- Hay quá! Hay quá!
Má»i ngưá»i Ä‘á»u kinh ngạc. Tần trung thư bảo quản gia và o nhà sau xem ngưá»i nà o là m ồn à o như thế.
Quản gia bẩm:
- Äó là ông Phượng ngưá»i bạn ông hai. Tần trung thư nói:
- Có ông Phượng ở sau nhà , sao không má»i ông và o nói chuyện?
Ngưá»i quản gia và o thư phòng má»i thì thấy má»™t ngưá»i to lá»›n trạc độ bốn mươi, hai con mắt ốc nhồi, cặp lông mà y thẳng, râu Ä‘en dà i mãi đến ngá»±c, đầu đội mÅ© lá»±c sÄ©, mình mặc áo Ä‘oạn mà u xám, chân Ä‘i đôi già y mÅ©i nhá»n, thắt dây lưng tÆ¡, dưới nách lá»§ng lẳng má»™t cái dao ngắn. Ngưá»i kia bước và o nhà khách vái chà o má»i ngưá»i và nói:
- Các vị Ä‘á»u ở đây cả, tôi ở nhà sau không biết xin thất lá»…!
Tần trung thư má»i Phượng ngồi và nói vá»›i Vạn trung thư:
- Ông Phượng đây là má»™t ngưá»i rất có nghÄ©a khà ở miá»n nà y. Ông rất giá»i vá» quyá»n thuáºt, thuá»™c lầu cả bá»™ “Dịch cân kinh†nếu ông ta lên gân thì dù má»™t tảng đá nặng mấy ngà n cân rÆ¡i trên đầu hay trên mình cÅ©ng không há» gì. Em tôi má»i ông ở đây để dạy võ nghệ.
Vạn trung thư nói:
- Xem vẻ ngưá»i cá»§a ông tôi cÅ©ng đủ thấy là ngưá»i khác thưá»ng thá»±c chẳng phải là hạng trói gà không chặt!
Tần trung thư lại nói với Phượng:
- Ông vừa bảo hay quá, hay quá, là vì cớ gì?
- Äó không phải là tôi nói, mà là lá»i ngưá»i em cá»§a ông. Ông ta vừa bảo tôi rằng ngưá»i ta mạnh hay yếu là do trá»i sinh ra. Tôi bảo ông ta nÃn thở rồi sai ngưá»i lấy gáºy đánh và o ngưá»i, cà ng đánh cà ng không thấy Ä‘au. Ông ta mừng quá nên má»›i kêu lên như váºy.
Vạn nói với Tần trung thư:
- Nếu ngưá»i em cá»§a cụ ở đây sao không má»i ông ta và o ngồi?
Tần trung thư bảo quản gia má»i nhưng Tần Nhị đã ra cá»a sau, cưỡi ngá»±a Ä‘i xem bắn tên ở ngoà i trại lÃnh rồi. Ngưá»i đầy tá»› má»i thấy ngưá»i khách và o sảnh dùng cÆ¡m. CÆ¡m xong, những ngưá»i đầy tá»› mở cá»a phÃa bên trái má»i má»i ngưá»i và o. Má»i ngưá»i bước và o thấy hai gian nhà nhá» hÆ¡n nhà khách má»™t chút, nhưng bà y biện rất là đẹp mắt. Má»i ngưá»i thÃch đâu ngồi đấy. Há» uống mưá»i hai thứ trà ngon trong lúc má»™t cáºu bé mưá»i má»™t, mưá»i hai tuổi bá» trầm và o lư hương. Vạn trung thư nghÄ© bụng: nhà ông ta bà y biện thá»±c là đẹp mắt. Khi ta trở vá» cÅ©ng bà y biện như thế nà y, chỉ tiếc cái cổng nhà ta không to lá»›n bằng, các quan sở tại không đến, và không đủ ngưá»i phục dịch như ở đây.
Äang lúc suy nghÄ© thì má»™t ngưá»i mặc áo hoa và o quì xuống trình bà y bản các vở tuồng và nói:
- Má»i cụ chá»n má»™t hai vở tuồng!
Vạn trung thư nhưá»ng cho Cao Hà n Lâm và Thi ngá»± sá» chá»n trước, sau đó chá»n vở “Má»i ăn tiệcâ€, vở “Tiá»…n biệtâ€. Thi ngá»± sá» chá»n vở “Anh em gặp nhau trên núi NgÅ© Äại. Cao Hà n Lâm lại chá»n vở â€Äuổi theo Hà n TÃn". Ngưá»i kia viết tên các vở tuồng và o cái hốt rồi Ä‘em và o phòng để các diá»…n viên chuẩn bị. Tần trung thư bảo rót má»™t lượt chè xanh. Ngưá»i quản gia và o bẩm:
- Má»i các vị ra ngoà i ngồi.
Má»i ngưá»i theo Vạn trung thư ra cái nhà khách thứ hai; ở đây đã thấy chá»— diá»…n tuồng bà y biện rất chỉnh tá». Hai bên là năm cái ghế dá»±a lót vải đỠthêu kim tuyến. Mấy ngưá»i lần lượt ngồi. Ngưá»i trùm trò dẫn toà n ban ra chà o, ngưá»i nà o ăn mặc theo vai cá»§a ngưá»i ấy. Những ngưá»i đánh trống đứng ở trước và gõ nhè nhẹ. Ngưá»i đóng vai Hồng Nương dáng ngưá»i yểu Ä‘iệu bước ra. Ngưá»i trùm trò lại và o quì má»™t chân nói: “Xin cho phép ngồiâ€. Lúc bấy giá» những ngưá»i thổi sáo má»›i ngồi xuống. Hồng Nương má»›i hát được má»™t câu thì ở ngoà i cá»a nghe có tiếng thanh la. Lại có những ngưá»i đội mÅ© đỠviá»n Ä‘en bước và o. Má»i ngưá»i Ä‘á»u ngá» vá»±c vì trong vở “Má»i ăn tiệc†không thấy mở đầu như thế nà y. Ngưá»i quản gia chạy và o nói không ra lá»i. Thấy má»™t vị quan đầu đội mÅ© sa mình mặc áo mà u ngá»c thạch, chân Ä‘i già y Ä‘en đế trắng bước và o nhà khách. Äừng sau là hai mươi ngưá»i lÃnh.
Hai ngưá»i Ä‘i trước đến nắm lấy Vạn trung thư, lấy xÃch sắt xÃch cổ rồi kéo tuá»™t ra ngoà i. Vị quan cÅ©ng Ä‘i ra không nói ná»a lá»i. Má»i ngưá»i nhìn nhau ngÆ¡ ngác. Chỉ nhân phen nà y khiến cho:
Con em bạn hát, từ nay coi rẻ hương thân;
Anh kiệt giữa đưá»ng, ra sức gánh thay hoạn nạn.
Muốn biết việc sau thế nà o, hãy xem hồi sau phân giải.
Last edited by quykiemtu; 17-12-2008 at 02:49 PM.
|
 |
|
| |